Źródła informacji do oceny finansowej

Analiza finansowa ma duże znaczenie w zarządzaniu firmą. Jej zadaniem jest przygotowanie i przetworzenie informacji o działalności, wynikach i sytuacji ekonomiczno-finansowej przedsiębiorstwa, które stanowią podstawę podejmowania decyzji gospodarczych. Analiza taka umożliwia poznanie i ocenę zjawisk gospodarczych, opracowanie sposobów usprawniania działalności firmy. Zarządzanie firmą w każdej sytuacji może być więc ułatwione przez funkcjonowanie systemu informacyjnego, a szczególnie przez dopływ do kierownictwa analiz ekonomiczno-finansowych. Bez nich bowiem nie można podejmować decyzji dotyczących celów przedsiębiorstwa, sterować nimi, dostosować się do zmieniających warunków zewnętrznych i wewnętrznych. Od dokładności i kompletności takich analiz zależy jakość i celowość podejmowanych decyzji. W związku z tym o wynikach analizy finansowej decydują zebrane materiały źródłowe, które służą do badania zjawisk gospodarczych. Są to materiały wewnętrzne, zawierające dane o przedsiębiorstwie i materiały zewnętrzne, które informują o otoczeniu firmy.

Dane zewnętrzne dotyczą ważniejszych konkurentów, branż, gałęzi i regionów. Umożliwiają one dokonywanie porównań pozycji finansowej danego przedsiębiorstwa w stosunku do otoczenia. Dane takie są publikowane przez same podmioty gospodarcze lub wyspecjalizowane firmy. Swoje wyniki ekonomiczno – finansowe mają obowiązek publikować spółki akcyjne, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w których Skarb Państwa posiada więcej niż połowę udziałów oraz spółki zo.o., komandytowe, cywilne i jawne, które w roku poprzednim zatrudniały średnio ponad 50 osób lub osiągnięty sumę bilansową ponad 1 mln ECU lub przychody netto ze sprzedaży towarów i usług oraz przychody z operacji finansowych ponad 2 mln ECU.1

Dostarczeniem informacji o partnerach gospodarczych zajmują się wywiadownie gospodarcze, zwane też bankami informacji. W Polsce dostarcza takich informacji również Krajowa Izba Gospodarcza, będąca instytucją użyteczności publicznej. Pełna informacja o firmie powinna zawierać dane o formie prawnej przedsiębiorstwa, dacie jego powstania i wpisie w rejestrze handlowym, kapitale założycielskim i udziałowcach, zarządzie, rodzaju działalności, zatrudnieniu i posiadanym majątku oraz wielkości obrotu. Mogą to być również informacje dotyczące stanu ekonomiczno – finansowego firmy, banku kredytującego ją wywiązaniu się z płatności oraz zdolności kredytowej. Informacje takie są uzyskiwane z rejestrów handlowych, bilansów, danych statystycznych, od partnerów w biznesie, opinie banków, a także dane uzyskane bezpośrednio w interesującej nas firmie.2

Dane wewnętrzne, czyli dane o przedsiębiorstwie mogą mieć charakter ewidencyjny lub pozaewidencyjny. Pozaewidencyjne materiały źródłowe do analizy finansowej to: plan finansowy i inne plany gospodarcze krótko – i długoterminowe, kalkuluje wstępne i kosztorysy normy kosztów, wyniki prowadzonych poprzednio analiz, głównie analizy poprzedniego roku, materiały z przeprowadzonych kontroli i rewizji przez organa wewnętrzne i zewnętrzne, materiały i informacje dotyczące przedsiębiorstw krajowych i zagranicznych. Podstawowe znaczenie w analizie finansowej mają jednak materiały źródłowe dotyczące ewidencji gospodarczej. Wśród nich można wyodrębnić: dokumentację pierwotną lub wtórną, stanowiącą podstawę zapasów w urządzeniach ewidencyjnych, zapisy analityczne i syntetyczne (konta, rejestry, taśmy). Rozwiązania ewidencji morą być ustalone przez władze centralne lub wewnętrzne przez przedsiębiorstwo. Obecnie podstawy prawne ewidencji tworzy Ustawa z 29 września 1994 roku o rachunkowości.3


1 M. Sierpińska, T. Jachna, op. cit., s. 41.

2 Tamże, s. 41-42.

3 L. Bednarski, op. cit., s. 33.