ZNACZENIE I RODZAJE ANALIZ

W działalności każdego podmiotu gospodarującego przeprowadza się analizę. Analiza ta powinna pozwolić z jednej strony na ustalenie, czy dotychczasowa działalność dała zamierzone efekty, z drugiej zaś na określenie kierunków i sposobów doskonalenia danej działalności. Ogólne pojęcie „analiza” oznacza rozbiór tj. rozłożenie pewnej całości na części składowe i rozpatrywanie każdej z nich osobno, dokonywane w procesie poznania i działalności praktycznej[1]. Analiza jest również metodą poznania obiektów i zjawisk złożonych przez ich podział na elementy proste i zbadanie powiązań między tymi elementami, szczególnie zależności przyczynowo – skutkowe. Analizę stanów i procesów ekonomicznych w przedsiębiorstwie nazywa się analizą ekonomiczną.

Analizę ekonomiczną definiuje się jako dyscyplinę naukową dotyczącą zespołu metod umożliwiających stawienie diagnoz gospodarczych w jednostkach organizacyjnych [2]. Z punktu przedmiotowego należy wyróżnić w niej przede wszystkim:

–         analizę makro – i mikroekonomiczną

–         analizę finansową i techniczno ekonomiczną

Analiza makroekonomiczna obejmuje badanie i ocen ę wielkości ekonomicznych zagregowanych, a więc ujmowanych głównie dla całej gospodarki narodowej.

Analiza mikroekonomiczna dotyczy badania i oceny działalności takich podmiotów gospodarczych, jak przedsiębiorstwo, gospodarstwo domowe czy pojedyncze osoby.

Treścią finansowej są wielkości ekonomiczne w wyrażeniu pieniężnym, w tym stan majątkowo – kapitałowy, wyniki finansowe oraz ogólna sytuacja finansowa przedsiębiorstwa.

Analiza techniczno –ekonomiczna oparta jest na wielkościach ekonomicznych w wyrażeniu rzeczowym lub osobowym i jedynie uzupełniająco wzbogacana pojęciami finansowymi [3].

W moim przypadku interesuje mnie przede wszystkim pojęcie „analizy finansowej”. Jak więc wynika z definicji analiza prowadzona jest w formie pieniężnej, a więc finansowej. Wyrażone są bowiem przychody osiągane przez firmę, koszty ich uzyskania oraz osiągnięty rezultat (zysk lub strata). W pieniądzu wyrażone są takie wielkości jak majątek, kapitały i zobowiązania, a także wartość bieżąca firmy [4].

Analiza finansowa jest częścią analizy ekonomicznej, która stanowi najwyższy stopień jej uogólnienia. Obejmuje zagadnienia związane z całokształtem działalności gospodarczej przedsiębiorstwa. Do zagadnień leżących w sferze zainteresowania analizy finansowej trzeba przede wszystkim zaliczyć [5]:

–         wynik finansowy i związane z tym oceną efektywności gospodarowania – rentowności,

–         koszty i przychody ze sprzedaży, sytuację majątkową oraz finansową, analizę wzrostu i pozycji finansowej przedsiębiorstwa.


[1] L. Bednarski „Analiza finansowa przedsiębiorstw” PWE Warszawa 2000 str. 7.

[2] J. Więchowski „Analiza ekonomiczna w przedsiębiorstwie przemysłowym” PWE, Warszawa 1988, str.32.

[3] L. Bednarski, op. cit. ,str.7

[4] Bien „Analiza sytuacji finansowej”, str.79.

[5] Waśniewski „Analiza finansowa w przedsiębiorstwie” Warszawa 1997r., str.15