Archiwum kategorii: Prace dyplomowe

prace dyplomowe z analizami

Formacje cenowe – analiza techniczna

Analiza techniczna informacje pomocne inwestorom czerpie również z analizy trendów i formacji cenowych obecnych na wykresach kursowych akcji. Formacje obecne na wykresach stanowią jeden z najbardziej rozbudowanych działów tej formy wyceny spółek. W założeniu zwolenników tej techniki, kształtowanie się przyszłych cen akcji oraz tendencji w trendach rynkowych można przewidzieć na podstawie danych historycznych. Formacje cenowe mówią o pewnych powtarzających się schematach, które zachodzą na rynku akcji i które można odnieść do przyszłych wydarzeń. Formacje cenowe można podzielić na trzy zasadnicze rodzaje[1]:

  • formacje zapowiadające odwrócenie się trendu,
  • formacje sygnalizujące kontynuację trendu,
  • formacje uniwersalne, czyli takie które spełniają oba warunki.

Głowa i ramiona – ten rodzaj formacji występuje najczęściej na szczytach trendów wzrostowych i jest informacją, że rynek jest coraz słabszy, toteż należy liczyć się ze spadkami. Tą sytuację zwykle potwierdza wolumen obrotów. Głowa identyfikuje się ze szczytem cenowym a ramiona to dwa niżej usytuowane wierzchołki po obu stronach wykresu. Obecna jest również linia szyi – jej wygląd jest dowolny: może być linią płaską, skierowaną w górę, lub dół. Szyja łączy dna spadków, które mają swój początek przy lewym ramieniu a kończy się na prawym ramieniu. Kąt nachylenia linii szyi mówi nam o sile z jaką na rynek wkracza jego podażowa strona – niedźwiedzie. Kiedy linia szyi ma charakter zniżkujący zapowiada, że bieżący trend wzrostowy jest wyczerpany i w niedługim okresie nastąpi jego odwrócenie.

Wykres 7. Formacje cenowe – formacja głowa i ramiona.

Nieodzownym czynnikiem towarzyszącym formacji „głowa i ramiona” jest specyficzny układ wolumenu obrotów. Głowa kształtuje się na niższym poziomie obrotów niż lewe ramię. Prawe ramię charakteryzuje się najniższym poziomem obrotów, co świadczy o powolnym wyczerpywaniu się kapitału inwestycyjnego. Analizując już w pełni ukształtowaną formację „głowa i ramiona” można z dużym prawdopodobieństwem określić zasięg przyszłych spadków. Aby to zrobić należy odmierzyć odległość w pionie od szczytu głowy do linii szyi. Następnie przeprowadzić linię równoległą do osi rzędnych, przechodzącą przez wyznaczony punkt. Tym sposobem otrzymujemy maksymalny poziom na jakim powinny zakończyć się spadki.

Odwrócona głowa i ramiona – jest to formacja sygnalizująca odwrócenie trendu. Ma zastosowanie przy trendach spadkowych. Daje sygnał o zakończeniu spadków i możliwym początku trendu wzrostowego. Formacja ta jest lustrzanym odbiciem formacji „głowa i ramiona” występującej podczas trendów wzrostowych. W grze należy stosować analogiczne zasady jak przy formacji poprzedniej.

Wykres 8. Formacje cenowe –formacja odwrócona głowa i ramiona.

Ukształtowanie się tej formacji wskazuje na wzrost kursu. Składa się z trzech dołków, środkowy z nich powinien znajdować się najniżej. Przy prawym ramieniu obserwuje się często relatywnie niski wolumen obrotu, który gwałtownie wzrasta po przebiciu linii szyi.

Formacja czworokąta – czworokąt jest formacją składającą się z dwóch równoległych linii wyznaczonych podobnie jak przy trendzie horyzontalnym, przez co najmniej dwa punkty strefy konsolidacji (dwa wierzchołki zwyżek i dwa punkty zniżek cenowych – dwa dołki.

Wykres 9. Formacje cenowe – formacja czworokąta.

Górna linia reprezentuje opór czyli miejsce gdzie strona popytowa traci środki oraz przekonanie do dalszego utrzymania wzrostów. Natomiast dolna jest sygnałem, że rynek jest wyprzedany i prawdopodobne jest wybicie w górę. Jak każda formacja cenowa również czworokąty są współzależne od wolumenu obrotów. Jeżeli wolumen rośnie przy zbliżaniu się cen do linii oporu i linia ta zostaje przełamana, możliwe jest znaczne wybicie w górę. Gdy wolumen maleje a spadki są kontynuowane do dolnej linii i zostaje ona przełamana jest to sygnał, że rynek jest słaby i istnieje prawdopodobieństwo dalszego „osuwania” się cen.

Bardzo ważne jest jaką wielkość generuje wolumen podczas przekraczania obu linii. Jeżeli jest on równy od 30% do 50% średniej wolumenu z pięciu ostatnich sesji jest to pozytywny sygnał, obarczony dużym prawdopodobieństwem realizacji. Natomiast kiedy przy przełamywaniu linii oporu wolumen jest niższy od średniej z pięciu ostatnich sesji jest to sygnał, który można uznać za fałszywy.

Dużą rolę odgrywają również ramy czasowe, które mają swoisty wpływ na późniejsze losy trendu. Gdy formacja czworokąta kształtuje się w dłuższym okresie czasu, to zwykle wybicie w górę lub w dół ma większy zasięg. 

Formacje trójkątów – do formacji uniwersalnych zalicza się formację trójkąta. Może ona sygnalizować odwrócenie trendu lub jego kontynuację. Trójkąty można podzielić na trzy zasadnicze grupy, w zależności od kąta tworzonego przez ich ramiona.

Tak więc rozróżnia się następujące rodzaje trójkątów:

  • trójkąty symetryczne
  • trójkąty zwyżkujące
  • trójkąty zniżkujące.

Trójkąty symetryczne charakteryzuje to, że górna i dolna linia są nachylone do siebie pod tym samym kątem. Trójkąty symetryczne mówią nam o równowadze jaka istnieje na rynku i z dużym prawdopodobieństwem sygnalizują kontynuacje trendu.

Wykres 10. Formacje cenowe – trójkąt symetryczny.

Trójkąty zniżkujące charakteryzują się poziomą linią graniczną (dolna linia), natomiast ich górna linia jest skierowana w dół. Kąt nachylenia górnej linii mówi o wyczerpującym się kapitale „byków”, a rosnącej przewadze „niedźwiedzi”. Trójkąty zniżkujące zapowiadają zwykle wybicie cen akcji w dół.

Wykres 11. Formacje cenowe – trójkąt zniżkujący.

Trójkąty zwyżkujące składają się z poziomej linii górnej, natomiast dolna skierowana jest w górę. Zwyżkująca dolna linia mówi o zmniejszającym zaangażowaniu niedźwiedzi i rosnącej przewadze byków. Należy więc spodziewać się wzrostów i wybicia cen w górę.

Wykres 12. Formacje cenowe – trójkąt zwyżkujący.

Formacje flag – specyficznym rodzajem czworokątów są flagi. Tworzą je dwie linie równoległe skierowane w dół lub w górę. Istnieje zależność, że wybicia z tej formacji następują zwykle w kierunku przeciwnym do jej kierunku nachylenia.

Wykres 13. Formacje cenowe – flaga wznosząca się.

Wykres 14. Formacje cenowe – flagi opadająca.

Podwójne szczyty i dna – formacja podwójnego szczytu jest specyficznym rodzajem formacji cenowej i ma miejsce wtedy, gdy ceny zwyżkują do poziomu na którym ukształtował się poprzedni wierzchołek. Formacja podwójnego dna występuje gdy ceny spadają po raz drugi do poziomu poprzedniego dołka. Do identyfikacji tych formacji pomocne są wskaźniki techniczne.

Wykres 15. Formacje cenowe – podwójny szczyt i podwójne dno.

Tak więc na podstawie powyższych informacji można dojść do wniosku, że analiza techniczna w swoim założeniu określa zasady, za pomocą których można w przybliżeniu wyrazić wszystkie czynniki oddziaływujące na ceny akcji, a zjawiska giełdowe według jej zwolenników wyprzedzają zjawiska ekonomiczne.


[1] J. J. Murphy, Analiza techniczna rynków finansowych, Warszawa 1999, s. 239

Analiza dynamiki i struktury pasywów

Analityczne zestawienie pasywów bilansu wraz z obliczonymi wskaźnikami zawiera tabela nr 9.

Z analizy dynamiki pasywów wynika, że w latach 1998 – 2000 przedsiębiorstwo zanotowało znaczny spadek poziomu kapitałów własnych z 73,5% do 55,8% tj. o 17,7% przy czym strata netto uległa zmniejszeniu o 21,5% , przy równoczesnym spadku zobowiązań długoterminowych z 93,0% do 75,3% tj. o 17,7% oraz rozliczeń międzyokresowych i przychodów przyszłych okresów z 70,9% do 52,3% tj. o 18,6% . Natomiast zobowiązania krótkoterminowe i fundusze specjalne wzrosły z 115,8% do 142,1% tj. o 26,3%.

Analiza struktury pasywów wykazuje poważny spadek udziału kapitałów własnych w pasywach ogółem, z 45,6% do 27,8% (tj. o 17,8%) przy czym udział kapitału podstawowego  w pasywach ogółem wzrósł o 1,4%, udział kapitału zapasowego w pasywach ogółem zmalał o 28,9%, udział straty netto w pasywach ogółem zmalał o 9,7%. Udział rezerw w pasywach ogółem nieznacznie wrósł z 1,1% do 1,8% tj. o 0,7% jak również udział zobowiązań krótkoterminowych i funduszy specjalnych z 36,8% do 57,2% tj. o 20,4%.Udział zobowiązań długoterminowych w pasywach ogółem zmalał o 2,6% jak również  udział rozliczeń międzyokresowych i przychodów przyszłych okresów o 0,8%.

Tabela  9. Bilans analityczny przedsiębiorstwa ZNTK „Mińsk Mazowiecki” S.A za lata 1998-2000 (pasywa)

 

PASYWA

STAN NA 31.12 ODCHYLENIA DYNAMIKA (w%) STRUKTURA

(w %)

1998 1999 2000 1999-1998 2000-1998 1999 2000* 1998 1999 2000
A. Kapitały własne 12468801 9142329 6935135 -3294472 -5501666 73,5 55, 8 45,6 36,1 27,8
I. Kapitał podstawowy 3999100 3999100 3999100 14,6 15,8 16,0
II. Kapitał zapasowy 13486313 8437701 5143229 -5048612 -8343084 62,5 38,1 49,5 33,3 20,6
1. Tworzony ustawowo 13486313 8437701 5143229 -5048612 -8343084 62,5 38,1 49,5 33,3 20,6
III. Wynik finansowy netto

roku obrotowego

 

-5048613

 

-3294472

 

-2207194

 

-1754141

 

-2841419

 

-65,2

 

-43,7

 

-18,5

 

-13,0

 

-8,8

1. Zysk netto
2. Strata netto -5048613 -3294472 -2207194 -1754141 -2841419 -65,2 -43,7 -18,5 -13,0 -8,8
B. Rezerwy 301215 471680 465930 170465 164715 156,6 151,7 1,1 1,9 1,8
1. Pozostałe rezerwy 301215 471680 465930 170465 164715 156,6 151,7 1,1 1,9 1,8
C. Zobowiązania długoterminowe  

4039629

 

3756894

 

3041508

 

-282735

 

-998121

 

93,0

 

75,3

 

14,8

 

14,8

 

12,2

1. Długoterminowe pożyczki, obligacje i inne pap. Wartościowe  

4039629

 

3756894

 

3041508

 

-282735

 

-998121

 

93,0

 

75,3

 

14,8

 

14,8

 

12,2

D. Zobowiązania krótkoterm.

i fundusze specjalne

 

10037954

 

11621488

 

14263868

 

1583534

 

4198914

 

115,8

 

142,1

 

36,8

 

45,9

 

57,2

I. Zobowiązania krótkoterminowe 9612143 11204955 13840133 1592812 4227990 116,6 144,0 35,3 44,3 55,5
1. Pożyczki, obligacje i papiery wartościowe  

493931

 

536699

 

519695

 

42768

 

25764

 

108,6

 

105,2

 

1,8

 

2,1

 

2,1

2. Kredyty bankowe 1232500 1900000 1232500 190000 4,9 7,6
2. Zobowiązania z tyt. dostaw i usług  

7479537

 

6922965

 

7759517

 

-556572

 

279980

 

92,5

 

103,7

 

27,5

 

27,3

 

31,1

3. Zobowiązania z tyt. podatków, ceł i ubezpieczeń społ.  

877597

 

1700741

 

2715957

 

82314

 

1838360

 

193,8

 

247,9

 

3,2

 

6,7

 

10,9

4. Zobowiązania z tyt. Wynagrodzeń  

681350

 

425531

 

318599

 

-255819

 

-362751

 

62,4

 

46,7

 

2,5

 

1,8

 

1,3

5. Pozostałe zobowiązania krótkoterminowe  

79729

 

386519

 

626366

 

306790

 

546637

 

484,8

 

785,6

 

0,3

 

1,5

 

2,5

II. Fundusze specjalne 425811 416532 423735 -9279 -2076 97,8 99,5 1,5 1,6 1,7
E. Rozliczenia międzyokres. i przychody przyszłych okresów  

455832

 

323005

 

238496

 

-132827

 

-217336

 

70,9

 

52,3

 

1,7

 

1,3

 

0,9

1. Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów  

453492

 

310132

 

238223

 

-143360

 

-215269

 

68,4

 

52,5

 

1,6

 

1,2

 

0,9

2. Przychody przyszłych okresów 2341 12873 273 10533 -2068 549,9 11,7 0,1 0,1 0
SUMA 27271432 25315394 24944937 -1956036 -2326495 92,8 91,5 100,0 100,0 100,0

ŹRÓDŁO: opracowanie własne na podstawie danych przedsiębiorstwa ZNTK „Mińsk Mazowiecki” S.A.

*1998=100%

Analiza fundamentalna spółki TP S.A.

Na początku wieku polski rynek telekomunikacyjny był teoretycznie, w większości segmentów, rynkiem konkurencyjnym. Usługi telefonii lokalnej na większości obszarów świadczone są poprzez dwóch operatorów, ale jednym z nich jest zawsze TP S.A. Tylko na obszarze Warszawy konkuruje trzech operatorów, w tym Netia Mazowsze, która rozpoczęła działalność operacyjną dopiero w drugiej połowie marca 2001 roku bo wcześniej miała problemy z uzgodnieniem punktów styku z siecią TP S.A. Jest to najatrakcyjniejsza terytorialnie cześć rynku. Na tym terenie działa najwięcej dużych firm i większość administracji centralnej. Połączenia realizowane z terenu Stolicy, wg niektórych opracowań, stanowią nawet do 40% wszystkich połączeń realizowanych w ciągu roku na terenie kraju.

Koncesje na świadczenie usług międzystrefowych 17.V. 2000 roku otrzymały trzy nowe podmioty: Netia 1, Niezależny Operator Międzystrefowy (NOM) i NG Koleje Telekomunikacja (NGKT), który zmienił nazwę na Energis.

Liberalizacja połączeń międzynarodowych nastąpi dopiero od 2003 r. Jest to wynik dziwnej sytuacji w jakiej znalazł się rząd. Z jednej strony Minister Łączności ustanawiał regulacje, które miały doprowadzić do stworzenia konkurencji na rynku, a zarazem dostosować polskie prawo do zgodnego z UE. Z drugiej, pośrednio jako właściciel Spółki chciał stworzyć jej jak najlepsze warunki rozwoju tak, aby uzyskać za nią jak najwyższą cenę od inwestora strategicznego. Co się częściowo zresztą udało.

Wykres 19. Struktura akcjonariatu.

Nowe prawo telekomunikacje, które obowiązuje od początku 2001 r. Stwarza trwałe podstawy do szybszego rozwoju rynku. Od tego momentu inwestorzy zagraniczni mogą być większościowymi właścicielami firm telekomunikacyjnych. Pomimo nienajlepszego sentymentu do tej branży na świecie, część dużych firm może być zainteresowana przejęciem pełnej kontroli nad spółkami, których są teraz udziałowcami. Przejęcie pełnej kontroli nad polskimi firmami prawdopodobnie zaowocuje zwiększeniem konkurencji, a to jest podstawą, aby zwiększyć przychody tego sektora i przy okazji sprostać standardom UE. Na początku 2002 r. nastąpiła pełna liberalizacja lokalnych i międzystrefowych usług telekomunikacyjnych. Nie ma już konieczności uzyskiwania koncesji, a zainteresowane podmioty uzyskują zezwolenie od Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji (URT) jeżeli spełnią odpowiednie warunki. Oferowanie niektórych usług wymaga tylko zgłoszenie do Prezesa na 28 dni przed rozpoczęciem ich świadczeń. Pełna liberalizacja usług telekomunikacyjnych będzie obowiązywała od 2003 r. gdy nastąpi liberalizacja połączeń międzystrefowych.

Infrastruktura telekomunikacyjna w Polsce jest słabo rozwinięta. Opóźnienie w jej budowie w porównaniu do państw UE jest bardzo duże, a co istotne także znaczne w stosunku do państw dawnego obozu socjalistycznego takich jak Węgry, Czechy czy Słowenia.

KRAJ PENETRACJA
Słowenia 42,9
Czechy 37,3
Estonia 35,3
Węgry 38,8
Słowacja 31,0
Polska 27,2

 Tabela 5. Wskaźniki penetracji telefonicznej.

Pomimo dużych nakładów inwestycyjnych ponoszonych zarówno przez TP S.A. jak i niezależnych operatorów przez ostanie kilka lat wybudowano około miliona nowych linii, a kolejka 2 mln oczekujących na podłączenie nie zmniejsza się. Jest to wynik coraz większego zapotrzebowania firm i osób prywatnych na usługi wysokiej jakości. Coraz częściej urządzeniem końcowym u klienta nie jest telefon lecz komputer z modemem lub inne podobne urządzenie. Tragicznie wygląda sytuacja na obszarach wiejskich. Tereny te zamieszkuje około 38% ludności, którzy z powodu braku dostępu do usług telekomunikacyjnych nie wykształcili w sobie potrzeby korzystania z nich. Jeśli dodać do tego niższą siłę nabywczą tych osób to łatwo zrozumieć, że telekomy bardzo niechętnie podchodzą do inwestowania na tym terenie bo zwrot z inwestycji jest nie satysfakcjonujący.

W związku z rozwojem polskiej gospodarki, przekształcaniem się modelu gospodarczego kraju na coraz bardziej usługowy i informacyjny, planowanym wejściem Polski do UE i liberalizacją rynku zakłada się jego stabilny rozwój. Do 2003 r. będzie przybywało 7% łączy głównych rocznie, a przez następnie kolejne dwa lata ponad 5%. Jest to wynik zbliżony do średniego wzrostu rynku telekomunikacyjnego na świecie. Duży wzrost nastąpi w przypadku nowych usług związanych z możliwością szybkiego przesyłania danych. Kilkakrotnie szybciej będą rozwijały się sieci cyfrowe z integracją usług telekomunikacyjnych (ISDN). Pozycja TP S.A. na rynku telefonii kablowej będzie cały czas mocna. Założyć jednak można, że jej udział w ilości łącz głównych spadnie z obecnych 94% do 84% w 2005 r. i poniżej 80% w 2010 r. Istnieje ryzyko, że operator może stracić wielu klientów biznesowych, którzy będą namawiani do skorzystania z usług konkurencji. W takim przypadku z większości linii TP S.A. korzystałyby osoby prywatne, które są zdecydowanie mniej atrakcyjnym klientem.

ROK 2000 2001 2002 2003 2004
Ilość linii w tys. 10860 11837 12844 13807 14704
Osoby prywatne 8401 9707 10403 11045 11616
Biznes i pozostałe 1823 2131 2440 2761 3088
W tym ISDN 206 412 659 923 113
Ilość linii TP S.A. 1230 10914 11585 12177 12676
Ilość linii pozostałych 630 923 1259 1629 2028
Udział TP S.A. w rynku 94,2% 92,2% 90,2% 88,2% 86,2%

Tabela 6. Prognozy rozwoju rynku telefonii kablowej w Polsce.

Inwestycje w infrastrukturę są bardzo kosztowne i długotrwałe a dopóki nie będzie pełnej konkurencji, pozycja TP S.A. będzie na tyle dominująca, że rozwój niezależnych operatorów będzie ograniczony. Tak silna pozycja narodowego operatora to efekt zaszłości historycznych sprzed 1989 r. oraz efekt polityki kolejnych rządów po tym roku. Dzięki budowanej przez lata infrastrukturze, sprzyjającej prawu, korzystnej strukturze opłat TP S.A. mogła rozwijać się kosztem rynku nie przejmując się konkurencją.

OPERATOR LICZBA DZWONIĄCYCH LINII TELEFONICZNYCH
TP S.A. 10233000
Netia 320000
TL Dialog 105000
PTO 90000
Grupa Elektriumu 71900
Pozostali 80000
Łącznie 10899900

Tabela 7. Ilość łączy głównych na koniec 2000 r.

Zdecydowanie największym konkurencyjnym operatorem do TP S.A. jest Netia, która na koniec 2000 roku miała ponad 320 tyś. dzwoniących linii. W połączeniach międzynarodowych, najbardziej dochodowych sztucznie utrzymywany jest monopol TP S.A. konkurencja ze strony takich podmiotów jak Tele2 jest jeszcze znikoma. Duża jest natomiast konkurencja w nowych segmentach rynku telekomunikacyjnego. Szczególnie widać to na przykładzie operatorów telefonii komórkowej. Rynek ten jest oligopolem, ale to już wystarcza, aby firmy musiały między sobą mocno konkurować. Jeszcze większa konkurencja panuje pomiędzy dostawcami dostępu do internetu. Firmy te są już w tej chwili w stanie efektywnie konkurować z TP S.A. a ich pozycja wraz z rozwojem technologii może być coraz lepsza.

Pozycję, prawie monopolistyczną na rynku telefonii stacjonarnej TP S.A. ma szansę utrzymać przez najbliższe kilka lat dopóki udział przychodów z rozmów będzie stanowił znaczną większość wpływów, a telefonia komórkowa i nowe technologie w tym np. przekaz głosu za pomocą sieci nie zdominują rynku. Udział wzrasta, ale na samych połączeniach lokalnych i międzystrefowych trudno będzie zarobić.

Struktura przychodów w telekomunikacji zmienia się. Obecnie ponad 50% przychodów TP S.A. czerpie z świadczenia tradycyjnych usług przekazu głosu. Pozostałe to: abonament telekomunikacyjny, świadczenie usług na rzecz innych operatorów, dzierżawa linii, połączenia z internetem i przesyłanie danych to niecałe 40%.

ROK 2000 2001 2002 2003 2004
Przychody w mln. Zł 14685 17492 20533 23910 26613
abonament i przyłączenia 2837 4577 6169 8169 9541
abonament w zł 31,66 40 50 55
przyłączenie 561 431 366 293 266
Przychody z rozmów i połączenia 8876 9448 1255 11047 11786
z internetem (dial-up)
na linię 868 894 912 930 948
interconect 1259 1624 2093 2466 2896
automaty telefoniczne 383 379 375 372 368
pozostałe 286 295 304 313 322
Polpak 160 320 537 790 991
dzierżawa linii 569 529 476 424 373
komunikacja radiowa 298 307 316 325 335
telexy i telegraf 17 13 8 5 0

Tabela 8. Struktura przychodów.

Szacuje się, że w przyszłości najbardziej wzrosną przychody z abonamentu. W 2005 r. TP S.A. powinna z tego tytułu generować 36% przychodów a w 2010 r. 32%. Możliwe jest, że przychody z abonamentu będą jeszcze większe, ale zależy to od tego jaka ilość dodatkowych usług będzie zawarta w opłacie abonamentowej. Nie wykluczone, że w przyszłości klient będzie miał do wyboru płacić wysoki abonament i wszystkie usługi mieć wliczone w cenę, albo płacić mniejszy abonament i dodatkowo za niektóre usługi.

Lata Sprzedaż (mln PLN) EBIT (mln PLN) Wynik netto (mln PLN) EPS (PLN) EPS (euro) ROE (%) NWC (mln PLN) QR DOL DFL Liczba akcji (tys. szt.) P/E P/EBIT P/BV
1998 10 127,2 2 638,3 1 020,8 0,73 0,20 10,9 -323,4 0,93 1,86 1,45 1 400 000 19,47 7,54 2,13
1999 12 384,1 3 131,0 1 079,3 0,77 0,22 10,7 -1 492,7 0,68 1,99 1,36 1 400 000 18,42 6,35 1,97
2000 14 678,2 3 645,6 1 830,4 1,31 0,37 15,5 -1 500,6 0,72 1,96 1,46 1 400 000 10,86 5,45 1,68

Tabela 9. Parametry finansowe spółki.

Lata Sprzedaż (mln PLN) EBIT (mln PLN) Wynik netto EPS (PLN) EPS (euro) ROE (%) NWC (mln PLN) QR DOL DFL Liczba akcji (tys. szt.) P/E P/EBIT P/BV
1998 10 886,8 2 576,1 960,2 0,69 0,19 10,0 -960,5 0,84 1,99 1,47 1 400 000 20,70 7,72 2,08
1999 13 159,8 2 874,7 860,4 0,61 0,17 8,5 -1 692,7 0,67 2,19 1,43 1 400 000 23,11 6,92 1,97
2000 15 879,1 3 022,6 1 330,5 0,95 0,27 11,7 -2 836,3 0,59 2,30 1,61 1 400 000 14,94 6,58 1,75
2001 17 009,4 2 086,8 203,4 0,15 0,04 1,8 -3 511,8 0,52 2,64 3,77 1 400 000 97,73 9,53 1,78
2002 17 899,4 2 576,0 875,7 0,63 0,18 7,3 -2 569,5 0,62 3,24 2,66 1 400 000 22,70 7,72 1,66

Tabela 10. Parametry finansowe Grupy Kapitałowej.

Strategia spółki zakłada systematyczne zwiększanie przychodów poprzez rozbudowę sieci, zwiększenia orientacji na klienta m.in. poprzez rozbudowę oferty, oraz rebalansowanie taryf tak aby były one porównywalne z tymi jakie są w UE. Są to jak najbardziej właściwe działania, a co najważniejsze są one systematycznie realizowane. W najbliższych latach najszybciej mają rosnąć przychody z nowych usług około 100% rocznie, o połowę wolniej przychody z telefonii przenośnej, a najmniejszy wzrost będzie udziałem telefonii stacjonarnej to tylko około 15%.

Spółka TP S.A. planuje bardzo duże inwestycje. Nie będzie w stanie ich sfinansować tylko za pomocą środków własnych, niezbędne będzie zwiększenie zadłużenia, które obecnie przekracza, w przypadku samej spółki kapitały własne o 30%. Plany rozwojowe Grupy obejmują cztery główne obszary działalności: telefonia stacjonarna, transmisja danych, internet i poprzez Centertel telefonia komórkowa.

W ciągu najbliższych pięciu lat Grupa największe koszty poniesie na rozwój telefonii komórkowej. Jest to związane z budową bardzo drogiej sieci trzeciej generacji UMTS.

Wykres 20. Nakłady inwestycyjne.

Jednym z elementów strategii Spółki jest utrzymanie dotychczasowej dominującej pozycji na rynku telefonii stacjonarnej. Przed pełnym otwarciem rynku na konkurencję zagraniczną inwestycje w tym segmencie skupią się wokół rozszerzenia oferty usług i dopasowania ich do potrzeb poszczególnych grup klientów. W zakresie transmisji danych nakłady będą przeznaczone na rozwijanie nowych szerokopasmowych usług dla klientów korporacyjnych, które mają m.in. pozwolić na stworzenie usługowej platformy dla operatorów. Jednym z elementów tych inwestycji będzie wybudowanie na bazie Polpaku międzymiastowej sieci o bardzo dużej przepustowości. Docelowo przepustowość obecnie eksploatowanych łączy zwiększy się nawet o 16 razy w warstwie tranzytowej.

Spółka nie będzie w stanie zrealizować wszystkich inwestycji z środków własnych. W związku z tym, że wielkość kredytów udzielonych przez zachodnie banki spółkom z sektora telekomunikacyjnego jest bardzo duża TP S.A. może mieć niewielkie problemy z zorganizowaniem odpowiedniego finansowania. W tym przypadku przełoży się to przede wszystkim na wzrost kosztu długu bo ryzyko prowadzenia biznesu w branży telekomunikacyjnej wzrosło. Sytuacja TP S.A. jest jednak dużo lepsza od np. zadłużonych operatorów komórkowych, którzy muszą znaleźć pieniądze na bardzo wysokie opłaty za koncesje na UMTS. Ma ona dużą przewagę konkurencyjną na krajowym rynku, którą prawdopodobnie uda się jej utrzymać, a dodatkowo działa na rynku wzrostowym.

ROK 2000 2001 2002 2003 2004
Aktywa 29727 36358 44375 52363 60789
19,8% 22,3% 22,0% 18,0% 16,1%
Dług 16082 20119 25054 29197 33467
Zmiana długu 20,9% 25,1% 24,5% 16,5% 14,6%
Kapitały 12177 14508 17207 20672 24428
Zmiana kapitałów 20,7% 19,1% 18,6% 20,1% 18,2%
Struktura kapitałów 132,1% 138,7% 145,6% 141,2% 137,0%
Stopa zadłużenia 56,9% 58,1% 59,3% 58,5% 57,8%

Tabela 11. Struktura kapitałów.

Struktura kapitału (zadłużenie do kapitałów własnych) zwiększy się z 132,1% do 146% w 2003 r. i potem powoli będzie spadać tak aby docelowo osiągnąć wartość około 130%. Spółka nie powinna mieć jednak problemów z obsługą zadłużenia bo na poziomie operacyjnym będzie cały czas wypracować wysokie zyski.

Grupa finansuje inwestycje przede wszystkim zobowiązaniami długoterminowymi. W ostatnim roku zobowiązania te wzrosły o 30% przy spadku zobowiązań krótkoterminowych o ponad 43%. Większość tych zobowiązań przypada na obligacje wystawione w Euro i USD, których wartość, łącznie z marcową emisją obligacji serii E, wyrażona w zlotach przekroczyła 9,4 mld zł.

TP S.A. z roku na rok poprawia wyniki finansowe. Pomimo tego pod względem efektywności nie należy do czołówki Europejskiej. Planowane działania restrukturyzacja idą w dobrym kierunku i po przeprowadzeniu koniecznych zmian w zatrudnieniu Spółka będzie przygotowana w 2003 r. do konkurencji z nowymi operatorami. Jednak wyniki tej walki i wysokie koszty inwestycji w UMTS odbiją się na wynikach grupy.

RAPORTY KWARTALNE IIIQ’99 IVQ’99 IQ’00 IIQ’00 IIIQ’00 IVQ’00
Przychody netto z sprzedaży 3125524 3487980 3464603 3630730 3668271 3922316
Zysk/strata na działalności operac. 908449 510557 989077 983927 1095355 1057263
Zysk/strata netto 338745 183639 495293 345195 459370 878119
Stopa zwrotu z kapitału własnego 12,60% 11,00% 14,80% 13,40% 13,87% 19,40%

Tabela 12. Historyczne wyniki TP S.A.

Bardzo dobry wynik finansowy ostatniego kwartału 2000 roku to wynik zwiększenia sprzedaży przy bardzo rozsądnej polityce kosztowej. Są to pierwsze efekty prowadzonej przez inwestora strategicznego polityki ograniczenia kosztów. Przy wzroście przychodów, w stosunku do tego samego okresu roku poprzedniego o 12,5%, koszty wzrosły o 1,6% i to głównie dzięki wyraźnemu wzrostowi kosztów sprzedaży bo np. koszty ogólne zarządu spadły o ponad 40 mln zł a koszty wytworzenia sprzedanych produktów wzrosły tylko o 20 mln zł. Drugim czynnikiem, który miał decydujący wpływ na poziom zysku netto jest dochód z różnic kursowych w wysokości 436 mln zł. Jeżeli Spółka nie będzie ściśle współpracować z konkurencją np. w zakresie ustalenia punktów styku pomiędzy sieciami, wzajemnych rozliczeń może być narażona na wysokie kary, podobnie do tej (54 mln zł) jaką nałożył na nią UOKiK w styczniu 2001 roku.

W roku 2001 firma zainwestowała o kilka miliardów zł więcej niż w roku poprzednim co łącznie z mniejszymi wpływami z różnic kursowych może doprowadzić do nieznacznego zmniejszenia zysku netto. Zysk operacyjny powinien być lepszy. Pomimo bardzo dużego potencjału firma nie przedstawiła jasnej strategii internetowej, a aktywa skupione w tp.internet są na razie ośrodkiem tworzenia kosztów. Analitycy nie spodziewają się, aby w najbliższych dwóch latach przychody z tej działalności miały pozytywny wpływ na wynik finansowy.

Należy się spodziewać, że nie skonsolidowane wyniki TP S.A. będą lepsze od wyników całej Grupy. Wpływ na to będą miły przede wszystkim koszty inwestycji jakie PTK Centertel będzie musiał ponieść w związku z wprowadzeniem systemu UMTS. Osiągnięciu wysokiej marży na działalności operacyjnej będzie operatorom komórkowym przeszkadzała także duża konkurencja, o wiele większa niż w zakresie telefonii stacjonarnej. Zarząd TP S.A. zakłada, że Grupa w 2003 r. osiągnie marżę EBITDA na poziomie 44%.

2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006
EBITDA 6839 7947 9205 10672 11615 11740 11869
Marża EBITDA 46,6% 45,4% 44,8% 44,6% 43,6% 41,9% 40,2%
EBIT 4125 4483 5191 6188 6707 6427 6160
Marża EBIT 28,1% 25,6% 25,3% 25,9% 25,2% 22,9% 20,9%

Tabela 13. Marże EBITDA i EBIT TP S.A.

Wykres 21. Marże EBITDA i EBIT TP S.A.

TP S.A. jest porównywana z telekomami. Nie można wykluczyć, że przecena Spółek telekomunikacyjnych na świecie jeszcze się nie skończyła. Związane jest to z ich ogromnym zadłużeniem i utrzymującym się nienajlepszym sentymentem inwestorów w stosunku do branży.

Sprzedaż mln Marża EBITDA EBIT mln Liczba akcji mln cena EBITPS BVPS P/EBIT P/BV
1999 12384 42,2% 3131 1400 21 2,2 7,2 9,4 2,9
2000 14685 46,6% 4125 1400 21 2,9 8,7 7,1 2,4
2001 17492 45,4% 4483 1400 21 3,2 9,9 6,6 2,1
2002 20533 44,8% 5191 1400 21 3,7 11,3 5,7 1,9
2003 23910 44,6% 6188 1400 21 4,4 12,9 4,8 1,6

Tabela 14. Prognozy wyników finansowych TP S.A.

Tabela 15. Wycena spółki TP S.A.

Rekomendacja

Przedstawione przez Zarząd główne cele strategiczne na lata 2002-2004 zapowiadają determinację Spółki w przeprowadzeniu restrukturyzacji przedsiębiorstwa. Kluczem do poprawy efektywności Spółki, a tym samym wzrostu jej konkurencyjności, będzie restrukturyzacja zatrudnienia. Redukcje zatrudnienia w ciągu dwóch lat mogą sięgnąć nawet 20 tys. osób. Znacząca część zwalnianych pracowników przejdzie do podmiotów zależnych, które przejmą działalność usługową, nie związaną z działalnością podstawową TP SA. Proces restrukturyzacji zatrudnienia jest konieczny do sprawnego przygotowania Spółki do pełnej liberalizacji krajowego rynku telekomunikacyjnego, która ma nastąpić z początkiem 2003 roku. Z uwagi na brak porozumienia z działającymi w Spółce związkami zawodowymi, koszty restrukturyzacji mogą okazać się jednak wyższe niż obecnie zapowiadane. W roku bieżącym Spółka utworzy 750 mln PLN rezerw związanych z restrukturyzacją zatrudnienia oraz 250 mln PLN rezerw na przeterminowane należności.

Przeprowadzona analiza dowodzi, że najlepszym wyjściem jest akumulowanie akcji TP S.A. ponieważ cena docelowa, czyli taka jaką powinien osiągnąć papier wartościowy w rekomendowanym okresie, będąca wypadkową wartości spółki, koniunktury na rynku, branży oraz innych czynników, nie została jeszcze osiągnięta. Wg analityków Beskidzkiego Domu Maklerskiego S.A. cena ta wynosi 24,50 zł i zostanie osiągnięta w ciągu roku.[1]


[1] Analiza fundamentalna spółki TP S.A. została przeprowadzona na podstawie opracowania Tomasza Lalika, analityka Beskidzkiego Domu Maklerskiego S.A. (BDM S.A.)

Analiza gospodarki magazynowej

Wskaźnik wykorzystania pojemności magazynu

Wskaźnik ten ukazuje nam w jakim stopniu wykorzystana jest powierzchnia przeznaczona do składowania asortymentu w stosunku do całej powierzchni magazynu.

Mvu~ Vs/Vu

Vs- pojemność składowa (m3)

Vu- pojemność użytkowa (m3)

Mvu= 65000m3/21000m3- 3,09

Ze wskaźnika możemy wywnioskować, że powierzchnia wykorzystana na magazynowanie zapasów zajmuje ok. ł/3 powierzchni całego magazynu.

Wskaźnik eksploatacji przestrzeni składowej magazynu

Znając taki miernik dowiadujemy się o stopniu wykorzystania powierzchni składowej magazynu. Firmia Selena S.A. jest prężnie rozwijającą się placówką wrażliwą na wszystkie nowinki techniczne związane z branżą chemii budowlanej, dlatego z roku na rok przybywa dużo nowego asortymentu. Z tego powodu jak i również przez rosnącą liczbę zamówień od klientów powierzchnia magazynu jest wykorzystywana w bardzo dużym stopniu. Dostawienie nowych regałów, oraz wynajęcie w okresie sezonu budowlanego dodatkowego magazynu (wyłącznie na siatkę podtynkową) ma na celu odciążenie głównej platformy.

Mev= Om/Vs

Om- wielkość obrotu magazynowego w badanym okresie (zł)

Vs- pojemność składowa (m3)

Okres czasu który został wykorzystany do obliczenia takiego składnika: lipiec- sierpień 2009r. Obrót magazynowy w tym okresie wyniósł 72000000 zł.

Mev~ 72000000/65000= 1107

Wskaźnik technicznego uzbrojenia przestrzeni magazynowej Wskaźnik ukazuje nam technologiczne zaawansowanie magazynu. Jest to stosunek całego sprzętu technicznego znajdującego się na magazynie, do ogólnej pojemności. Wartość całego wyposażenia technicznego znajdującego się na magazynie wynosi ok 800000tys zł.

Muv= Ww/Vu’

Ww- wartość wyposażenia technicznego magazynu (zł)

Vu- pojemność użytkowa magazynu (m2)

Muv= 800000/4500= 177,77

Wskaźnik wyposażenia przestrzeni magazynowej w środki transportowe Powierzchnia użytkowa magazynu firmy Selena S.A. to ok 4,5tys m2. Wskaźnik mówi nam o poziomie zmechanizowania, czyli o ilości sprzętu transportowego znajdującego się w firmie,

Mtv= Wst/Vu

Wst- wartość środków transportu magazynowego (zł)

Vu- pojemność urzytkowa magazynu (m2)

W magazynie wykorzystywanych jest 8 wózków jezdniowych (wozy paletowe z dyszlem i płatwormą dla magazyniera) o wartości 6000zł każdy, trzy wozy wysokiego składowania (60000 zł za sztukę) oraz dwa wózki jezdniowa jeden z napędem spalinowym (50000 zł), drugi z napędem elektrycznym (32000 zł)

Mtv= 310000/4500= 68,88

Wskaźnik wykorzystania czasu pracy urządzeń mechanicznych Jest to wielkość określająca stopień wykorzystania urządzeń magazynowych (mechanicznych) w stosunku do ich możliwości. W omawianym magazynie taki sprzęt jest mocno wykorzystywany. Wszystkie wózki wysokiego składowania, oraz jezdniowe posiadają zapasowe baterie. Jedynie wózek jezdniowy akumulatorowy nie ma możliwości wymiany zużytej baterii, gdyż jest ona stała. Trzeba pamiętać o jego ładowaniu w czasie, gdy jest on najmniej potrzebny.

Mwu= Tue/ Tun

Tue- efektywny czas pracy urządzeń w badanym czasie (godz)

Tun- nominalny fundusz czasu pracy urządzeń mechanicznych magazynu w badanym okresie (godz)

Badany okres obejmuje 5 dni, od poniedziałku do piątku, w czasie sezonu budowlanego, kiedy wózki eksploatowane są najwięcej. Średni efektywny czas pracy wózków wynosi 11 godzin podczas jednego dnia pracy. Każdy z wózków może być eksploatowany średnio przez 20 godzin na dobę.

Tue= 11*5=55 Tun= 20*5=100 Mwu= 55/100= 0,55

Sprzęt mechaniczny wykorzystywany jest przez ponad połowę czasu który zaleca producent. Największe nasilenie pracy tych urządzeń jest podczas realizacji zamówień. Na zmianie nocnej Większość wozów nie jest używana ze względu na brak takiej potrzeby. Współczynnik ten informuje nas o przybliżonej żywotności takich urządzeń.

Procentowy wskaźnik bezbłędnych dostaw w stosunku do ogółu wykonanych dostaw

Głównym czynnikiem kształtującym ten wskaźnik są błędy popełnione przez magazyniera składającego zlecenie i nie wykryte przez kontrolera. Liczba błędnie wysłanych zamówień znacznie się zmniejszyła przez okres dwóch lat. Każde zlecenie jest kontrolowane przez

osobę do tego przeznaczoną. Miesięcznie pracownicy wykonujący tę funkcję (dwie osoby) wykrywają ponad 1000 błędów, przy średniej ilości zamówień w miesiącu ok. 12000. Wskaźnik ten nie jest jednak wiarygodny w 100%, gdyż zdarza się, na skutek pomyłki, że klienci dostają więcej towaru niż zamawiali, bądź otrzymują asortyment wartościowszy. Wtedy w większości przypadkach nie są zgłaszane reklamacje.

Z=( DD/Do)*100%

DO- dostawy bezbłędne Do- Dostawy ogółem

Wykorzystany okres czasu do tego badania to 2 miesiące. Dokładniej mówiąc to lipiec i sierpień podczas największej ilości zamówień w roku, jak i związanym z tym największej liczbie popełnionych błędów. Poniższa tabela prezentuje ilość zleceń w danym tygodniu, j oraz błędy reklamowane przez klienta.

T 5. Liczba zleceń i błędów w miesiącach lipiec-sierpień

lipiec/sierpień  
TYDZIEŃ Liczba zleceń Liczba błędów
1 2805 7
2 2745 12
3 2649 13
4 3012 13
6 2356 8
6 2536 6
7 2788 14
8 2945 11

Źródło: Dokument firmowy

Z~(21752/21836)* 100%= 0,996

W badanym okresie współczynnik poprawności zleceń jest bardzo korzystny dla firmy. Przed rozpoczęciem działalności zarząd firmy postawił za cel, aby taki wskaźnik był w granicach 0,95. Widoczne jest prawidłowe funkcjonowanie w dziedzinie kontroli poprawności składanych zamówień.

Procentowy wskaźnik zamówień zrealizowanych z opóźnieniem Mowa tu o wszystkich zamówieniach które z jakiegoś powodu nie wyjechały w danym dniu. Zamówienie które wpływa w danym dniu (do godz. 17:00) musi być wysłane w tym samym dniu. Występują często opóźnienia związane z wysyłką zarówno z winy firmy jak i spowodowane czynnikami na które nie ma się wpływu. Najczęstszymi przyczynami takich sytuacji jest brak wystarczającej kadry magazynierów potrzebnej do realizacji wszystkich zleceń w danym dniu. Dalszoplanowe czynniki mające wpływ na kształtowanie się tego wskaźnika to przerwy w dostawie prądu, kłopoty z terminowością podstawianych samochodów przez odbiorcę, czy okres targów budowlanych, gdzie w takim okresie czasu liczba zamówień jest tak duża, że niemożliwością jest jej zrealizowanie w danym dniu. Czynnikiem odróżniającym ten wskaźnik od

Z- (Zop/Zo)*ł00%

Zop- zamówienie zrealizowane z opóźnieniem Zo- zamówienia ogółem

Poniższa tabela przedstawia stosunek ogólnej liczby zleceń do ilości zamówień, które zostały zrealizowane z opóźnieniem. Badany okres czasu to lipiec i sierpień.

T 6 Stosunek liczby zleceń do zamówień zrealizowanych po terminie

LIP1EC/SIERP1EŃ  
TYDZIEŃ Liczba zleceń Liczba opóźnionych zamówień
1 2805 0
2 2745 0
3 2649 0
4 3012 25
5 2356 0
6 2536 20
7 2788 15
8 2945 18

Źródło: Dokument firmowy

Z- (78/21836)* 100%—0,0035

Z wartości tego wskaźnika można wywnioskować, że liczba opóźnionych zleceń jest stosunkowo nie wielka. Zarząd firmy szczególny nacisk kładzie na to, aby liczba takich zleceń była jak najmniejsza, współczynnik zamówień zrealizowanych z opóźnieniem był bliski 0.

Procentowy wskaźnik zamówień zrealizowanych w niepełnym wymiarze żądanych asortymentów

W takim wypadku pod uwagę brane są tylko zlecenia zrealizowane poprawnie, jednakże nie kompletne. Braki w asortymencie zamawianych przez klienta nie są spowodowane przeoczeniem, bądź błędem w kontroli, tylko wykreśleniem danego towaru z listy pobrań. Taka sytuacja może być spowodowana brakiem towaru na magazynie wynikającym z różnicy fizycznej danego produktu ze stanem systemowym, bądź dany towar jest uszkodzony, przeterminowany, lub ze zbyt krótką datą ważności.

Wskaźnik ten ukazuje nam procent takich zleceń w danym okresie czasu.

Z™ (Zn/Zo)*100%

Zn- Zamówienia niepełne Zo- Zamówienia ogółem

Za okres badawczy przyjęto również miesiące lipiec i sierpień. Liczba zamówień, w których dokonano korekty w spisie asortymentu, a właściwie wykreślenia takich pozycji, bądź zmniejszenia ilości sztuk danego produktu na okres tego czasu wynosi 213 zleceń.

Z* (213/21836)* 100%= 0,0097

Duża liczba takich zleceń w tych miesiącach wynika przede wszystkim z faktu iż jest to połowa roku, a stany magazynowe nie są zaktualizowane. Często produkty uszkodzone nie są ściągane ze stanu. Zdarza się czasem, że towar reklamacyjny jest przyjmowany fizycznie na magazyn, a nikt się nie zatroszczy o aktualizację w systemie.

Analiza dynamiki i struktury rachunku zysków i strat

Tabela nr 10 przedstawia analityczny rachunek zysków i strat ZNTK  „Mińsk Mazowiecki” S.A, ukazujący odchylenia, dynamikę oraz strukturę poszczególnych pozycji w badanym okresie oraz ich udział w przychodach netto.

Z analizy dynamiki rachunku zysków i strat  wynika, że w latach 1998 – 2000 przedsiębiorstwo zanotowało wzrost przychodów ze sprzedaży towarów i produktów  z 118,2% do 130,8 % tj. o 12,6%. Przychód ze sprzedaży towarów i materiałów wzrósł znacznie z 121,0% do 481,7 % tj. o 360,7%. Natomiast koszt sprzedanych towarów i produktów w dużym stopniu zmalał z 651,2% do 142,0% tj. o 509,2%. Znacznie zmalał również zysk brutto na sprzedaży, bo aż o 99,4%. Pozostałe koszty operacyjne wzrosły o 25,6% jak również przychody finansowe o 91,3%. Przedsiębiorstwo zanotował również  spadek straty netto z 65,2% do 47,4% tj. o17,8%.

Analiza struktury rachunku zysków i strat wykazuje poważny wzrost udziału przychodów ze sprzedaży towarów i materiałów w przychodach ze sprzedaży towarów i produktów z 7,8% do 28,6% tj. o 20,8% jak również wzrost udziału  kosztu sprzedanych towarów i produktów w przychodach ze sprzedaży towarów i produktów z 91,8% do 99,6% tj. o 7,8% znacznie zmalał udział straty brutto w przychodach ze sprzedaży towarów i produktów z 12,1% do 4,3% tj. o 7,8%.

Tabela 10. Analityczny rachunek zysków i strat  przedsiębiorstwa ZNTK „Mińsk Mazowiecki” S.A za lata 1998 – 2000

 

 

STAN NA 31.12. ODCHYLENIA DYNAMIKA (w%) STRUKTURA

(w %)

1998 1999 2000 1999-1998 2000-1998 1999 2000* 1998 1999 2000
A. Przychody ze sprzedaży towarów i produktów  

41664654

 

49235375

 

54508376

 

7570721

 

12843722

 

118,2

 

130,8

 

100,0

 

100,0

 

100,0

I. Przychód ze sprzedaży

towarów i materiałów

 

3240536

 

3920107

 

15610403

 

679571

 

12369867

 

121,0

 

481,7

 

7,8

 

8,0

 

28,6

II. Przychody ze sprzedaży produktów  

38424117

 

45315268

 

38897973

 

68911151

 

473856

 

117,9

 

101,2

 

92,2

 

92,0

 

71,4

B. Koszt sprzedanych towarów i produktów  

38235417

 

44747078

 

54284483

 

6511661

 

16049066

 

651,2

 

142,0

 

91,8

 

90,9

 

99,6

I. Wartość sprzedanych towarów i materiałów  

2359071

 

3037944

 

13958318

 

678873

 

11599247

 

67,9

 

591,7

 

5,7

 

6,2

 

25,6

II. Koszt wytworzenia sprzedanych   produktów  

35876346

 

41709135

 

40326165

 

5832789

 

4449819

 

116,2

 

112,4

 

86,1

 

84,7

 

74,0

C. Zysk brutto na sprzedaży 3429236 4488297 223894 1059061 -3205342 105,9 6,5 8,2 9,1 0,4
D. Koszty ogólnego zarządu 8111672 5880488 1564967 -2231184 -654675 72,5 19,3 19,5 11,9 2,9
E. Strata na sprzedaży -4682436 -1392191 -1341074 -3290245 -3341362 -29,7 -28,6 11,2 2,8 2,5
F. Pozostałe przychody operacyjne  

4006688

 

1051823

 

1354186

 

-2954865

 

-2652502

 

26,2

 

33,8

 

9,6

 

2,1

 

2,5

I. Przychody ze sprzedaży   składników majątku trwałego  

3045380

 

53618

 

216561

 

-2991762

 

-2828819

 

1,8

 

7,1

 

7,3

 

0,1

 

0,4

II. Pozostałe przychody operacyjne  

961308

 

998205

 

1137625

 

36897

 

176317

 

103,8

 

118,3

 

2,3

 

2,0

 

2,1

G. Pozostałe koszty operacyjne 3160219 1244493 2055683 -1915726 -1104536 39,4 65,0 7,6 2,5 3,8
I. Wartość sprzedanych składników majątku trwałego  

2251093

 

 

 

-2251093

 

-2251093

 

 

 

5,4

 

 

II. Pozostałe koszty operacyjne 909126 1244493 2055683 335367 1146557 136,9 226,1 2,2 2,5 3,8
H. Strata na działalności operacyjnej  

-3835967

 

-1584861

 

-2042570

 

-2251106

 

-1793397

 

41,3

 

53,2

 

9,2

 

3,2

 

3,7

I. Przychody finansowe 1567450 1917610 3347866 350160 1780416 122,3 213,6 3,7 3,9 6,1
I. Odsetki uzyskane 1301738 1606948 8790 305210 -1292948 123,4 0,7 3,1 3,3 0,1
II. Pozostałe 265712 310662 3339075 44950 3073363 116,9 1256,6 0,6 0,6 6,0
J. Koszty finansowe 2780096 3627221 3512489 847125 732393 130,5 126,3 6,7 7,4 6,4
I. Odsetki do zapłacenia, w tym od  jedn. Zależnych stowarzyszeń  

2361877

 

3048757

 

2564883

 

686880

 

203006

 

129,1

 

108,6

 

5,7

 

6,2

 

4,7

II. Pozostałe 418219 578464 947606 160245 529387 138,3 226,6 1,0 1,2 1,7
K. Strata brutto na działalności gospodarczej  

-5048613

 

-3294472

 

-2394141

 

-1754141

 

-2654472

 

65,2

 

47,4

 

12,1

 

6,7

 

4,3

L. Strata brutto -5048613 -3294472 -2394141 -1754141 -2654472 65,2 47,4 12,1 6,7 4,3
M. Strata netto -5048613 -3294472 -2394141 -1754141 -2654472 65,2 47,4 12,1 6,7 4,3

ŹRÓDŁO: opracowanie własne na podstawie danych przedsiębiorstwa ZNTK „Mińsk Mazowiecki” S.A

*1998=100%

Szanse i zagrożenia przemysłu

Polska, po czasach socjalizmu dziedziczyła wadliwą strukturę przemysłu

charakterystyczną dla gospodarki źle rozwiniętej. Przemysł ten charakteryzował się między innymi nadmiernym udziałem gałęzi pierwszych faz przetwórstwa, tj. przemysłu paliwowo – energetycznego (węgla, paliw, energii) oraz przemysłu metalurgicznego (hutnictwa żelaza i metali nieżelaznych).Konsekwencją tego jest niedostateczny udział wyrobów fazy drugiej, zwłaszcza o wysokich i najwyższych wskaźnikach przetwórstwa, konkurencyjnych na rynkach światowych. Należy również wspomnieć o nadmiernym udziale tego sektora w PKB (40%) kosztem handlu (10%) i usług. Kolejną cechą jest istnienie znacznego marginesu produkcji niechcianej (produktów nieszkodliwych), wmuszonej odbiorcą. Zbyt duża ilość produktów standardowych, przestarzałych. To wszystko wpływa na zły stan polskiego przemysłu.

Konkurencyjność polskich towarów na rynkach Unii Europejskiej po roku 1990 opierała się głównie na: tańszej, ale względnie dobrze wykształconej sile roboczej, tańszych surowcach, tańszej energii wciąż jednak dotowanej przez państwo.

W handlu można odnotować ciągły wzrost głównie za przyczyną małych, prywatnych przedsiębiorstw, które rozwijają się bardzo dynamicznie. Tak więc większym problemem jest przyszłość wielkich przedsiębiorstw państwowych, które muszą być jak najszybciej zrestrukturyzowane, aby uniknąć bankructwa. Szczególnie trudna sytuacja czeka prawie cały przemysł ciężki oraz sektor energii, w którym dokonano pewnego postępu, niemniej jednak dalsza restrukturyzacja jest konieczna, szczególnie w sektorze gazowniczym. Potrzebne są dalsze wysiłki w zakresie: budowy wewnętrznego rynku energetycznego (dyrektywy w sprawie elektryczności i gazu), w tym dostosowanie monopoli; dostępu do sieci; kształtowania cen energii oraz ustanowienia właściwego i efektywnego mechanizmu regulacji; gotowości na właściwego i efektywnego mechanizmu regulacji; gotowości na wypadek zagrożeń obejmującej utworzenie obowiązkowych rezerw paliwowych; programu restrukturyzacji i interwencji państwa w sektorze paliw stałych oraz w zakresie podniesienia efektywności energetycznej.

Ważnym elementem w okresie przygotowawczym jest by w Polsce zasadniczo zredukowano rolę państwa w gospodarstwie. Już dzisiaj najlepiej sobie radzą przedsiębiorstwa sprawnie zarządzane, które mają dostęp do odpowiednich kapitałów, a są to firmy prywatne bądź też w ostatnim okresie sprywatyzowane. Po uzyskaniu pełnego członkostwa nawet te firmy, które zaopatrują rynek krajowy, przez otwarcie granicy zostaną zmuszone do walki o każdego klienta z konkurencja jaka się pojawi z zachodniej granicy. Może to uzdrowić polski handel, ale też słabsze polskie przedsiębiorstwa mogą mieć problemy z utrzymaniem się na rynku.

Z wielu powodów, choćby historycznych, położenia geograficznego, posiadanych zasobów, aktualny rozwój gospodarczy państw europejskich jest mocno zróżnicowany.

Zróżnicowany jest też – poziom życia społeczeństw, stopień uprzemysłowienia rozwiązania prawne, infrastruktura gospodarcza, a w tym także – rozwój i struktura małych i średnich przedsiębiorstw.

Właśnie między innymi to – bogactwo form i rozwiązań jest ważnym czynnikiem w konkurowaniu krajów Unii Europejskiej na rynkach światowych. Należy zatem sądzić, że tak już teraz, jak i w przyszłości ta forma przedsiębiorstw stanowić będzie źródło gospodarczych sukcesów Europy, a więc i Polski.

W warunkach gospodarki rynkowej oznacza to ogromną konkurencyjność w międzynarodowym współzawodnictwie, z jakim przyjdzie się zmierzyć naszym firmom.

Pamiętajmy jednak że konkurencyjność gospodarki jest wypadkową zarówno zachowań samych przedsiębiorstw, jak i państwa. Czyli uzależnione jest to od wykreowanej przez państwo polityki społeczno – gospodarczej, a także stopnia działań promocyjnych, pozwalających firmom sektora (MŚP) osiągnąć krótko i długookresową konkurencyjność.

W związku z powyższym możemy wymienić że po stronie szans mamy:

  • Powiększy się rynek zbytu przedsiębiorstwa o obszar Unii Europejskiej.
  • Szansa wzrostu sprzedaży.
  • Dostęp do najnowszych technologii przemysłowych.
  • Spadną podatki do poziomu krajów o najniższych stawkach w Unii.
  • Zwiększy się możliwość wyboru dostawców.
  • Wzrosną płace i popyt na produkty przemysłowe.
  • Wzrosną umiejętności techniczne kadry.
  • Firmy uzyskają certyfikaty i autoryzację na Unię Europejską.
  • Możliwość korzystania z Funduszy Strukturalnych w układzie regionalnym.
  • Rozwój produkcji i eksportu, zwiększenie innowacyjności w wyniku kooperacji z przedsiębiorstwami Unii.
  • Możliwość pozyskania brakującego w Polsce kapitału na finansowanie restrukturyzacji i rozwoju przemysłu, drogą do między innymi gwarantowanych przez państwo kredytów udzielanych przez instytucje finansowe Unii Europejskiej.
  • Możliwość dynamicznego rozwoju w Polsce niektórych działów produkcji należących do obszarów wysokiej techniki.
  • Polscy pracownicy uzyskają swobodny dostęp do europejskiego rynku pracy.

Ilekroć mówimy o zagrożeniach to należy wymienić:

  • Spadnie stopa zysku.
  • Zachodni kapitał wykupi najważniejsze polskie sieci dystrybucyjne.
  • Spadnie sprzedaż ze względu na wzrost konkurencyjności i działalność stanie się nieopłacalna.
  • Wzrośnie przewaga wielkiego przemysłu nad małymi i średnimi.
  • Kraje Unii Europejskiej będą w stanie narzucić Polsce niekorzystne rozwiązania finansowe.
  • Wzrośnie uzależnienie od banków europejskich.
  • Wysoki koszt restrukturyzacji, szczególnie przemysłów trudnych (górnictwo, hutnictwo, przemysł obronny).
  • Nastąpi zmniejszenie zatrudnienia w przemyśle.
  • Spadek tempa wzrostu produkcji przemysłowej w relacji do PKB.

Wskaźnik ogólnego zadłużenia dla PTE „DOM”

Działalność gospodarcza przedsiębiorstwa oraz jego zasoby majątku trwałego i obrotowego mogą być finansowane przez angażowane kapitały własne lub obce. Różnokierunkowe rozpoznanie źródeł finansowania, ich struktury oraz w pewnym stopniu efektywności przedstawiają wskaźniki wspomagania finansowego. Jednym z nich jest wskaźnik ogólnego zadłużenia. Stanowi on stosunek ogółu zobowiązań przedsiębiorstwa do całości jego majątku. Obrazuje to poniższy wzór:

zobowiązania

Wskaźnik ogólnego zadłużenia = —————————————

całość aktywów

Wskaźnik ogólnego zadłużenia dla PTE „DOM” za rok 2000 wynosi 0,00087.

W zakresie finansowania majątku znajduje zastosowanie tak zwana złota reguła bilansowa. Zakłada ona, że majątek trwały przedsiębiorstwa powinien być w zasadzie w całości sfinansowany z kapitałów własnych albo z kapitału stałego, czyli z kapitałów własnych powiększonych o zobowiązania długoterminowe.[1] W PTE „DOM” zaledwie 0,00087 % majątku nie jest finansowana z kapitału własnego firmy.

Innym pochodnym wskaźnikiem ogólnego zadłużenia jest wskaźnik relacji zobowiązań do kapitałów własnych. Oblicza się go według wzoru:

całość zobowiązań

Wskaźnik relacji zobowiązań = —————————————

do kapitałów własnych               całość kapitałów własnych

Określa on podstawową zależność strukturalną kapitałów przedsiębiorstwa i możliwość ewentualnego pokrycia zobowiązań własnymi zasobami majątkowymi. Im niższy ten wskaźnik, tym strukturalnie wyższe jest zaangażowanie kapitałów własnych w działalności przedsiębiorstwa.[2]

Wskaźnik relacji zobowiązań do kapitału własnego dla PTE „DOM” za rok 2000 wynosi 0,99997.

[1] T. Domański T., Analiza finansowa przedsiębiorstwa, Warszawa 1993, s.114.

[2] Tamże, s.114.

Analiza działań finansowych PTE „DOM”

Udział akcji w inwestycjach Funduszu jest zmienny i zależny od warunków rynkowych. Fundusz zakłada, iż na początku roku udział akcji w aktywach OFE „DOM” będzie wahał się w granicach 20-30% wartości aktywów ogółem, o ile nie zajdą inne okoliczności, na podstawie których będzie można dokonać korekty wyżej wymienionego parametru. Jednakże „normalne” rozdysponowanie aktywów (występujące gdy względne wahania na rynku akcji, bonów i papierów dłużnych są podobne do trendów historycznych) powinno mieścić się w pewnych granicach ryzyka, o których wspomniano powyżej.[1]

W rzeczywistej alokacji aktywów istnieje możliwość występowania różnic w stosunku do modelowego rozkładu aktywów. Na przykład rynek akcji, charakteryzujący się dużą niestabilnością, może oferować potencjalnie wiele szans. Całkowity udział akcji będzie znaczącym czynnikiem wpływającym na efektywność działalności Funduszu.

Poniżej zostaną przedstawione zakresy możliwej alokacji aktywów w najważniejszych elementach portfela: akcje spółek notowanych na regulowanym rynku giełdowym od 10 do 30% wartości aktywów, akcje spółek notowanych na regulowanym rynku poza giełdowym oraz nie dopuszczone do publicznego obrotu od 0 do 10% wartości aktywów, akcje NFI od 0 do 10% wartości aktywów, papiery dłużne emitowane przez Skarb Państwa lub Narodowy Bank Polski od 30 do 90% wartości aktywów, depozyty bankowe i bankowe papiery wartościowe od 0 do 20% wartości aktywów, pozostałe papiery dłużne, certyfikaty, jednostki uczestnictwa i inne od 0 do 25% wartości aktywów, zagraniczne akcje od 0 do 5% wartości aktywów.

Taktyczna alokacja aktywów (lub ustalenie czasu dla zmian na rynku) są szczególnie trudne do realizacji na rynkach będących w fazie rozwoju. Przyczynami tego są:

  • relatywnie niedługa egzystencja rynku akcji, bonów, obligacji i innych papierów wartościowych i praw majątkowych, w związku z czym trudno jest określić przykładowe zachowania i trendy wieloletnie (tradycyjne taktyczne techniki alokacji aktywów mogą, być nieodpowiednie i będą wymagać odpowiednich adaptacji)
  • zagraniczni inwestorzy mają bardzo duży wpływ na rynek powodując często gwałtowne ruchy cen; podchodzą oni bowiem do tych wahań z perspektywy porównań do sytuacji globalnej lub regionalnej
  • zagadnienia zarządzania płynnością mogą utrudniać przyjęcie alokacji aktywów, aktualne kursy walut będą jednym z najważniejszych czynników decydujących o proporcjach aktywów zagranicznych.

Pomimo tego alokacja aktywów musi być elastyczna. Podłożem zmian w taktycznej alokacji aktywów są:

  • zmiany w sytuacji makroekonomicznej, szczególnie dotyczące zmian stóp procentowych i kursów walut
  • zmiany w postrzeganiu naszego rynku przez głównych zagranicznych (szczególnie amerykańskich i zachodnioeuropejskich) inwestorów
  • nagłe zmiany w cenach akcji, które nie mają podstaw w fundamentalnych zmianach w firmie
  • nagłe zmiany na innych rynkach kapitałowych, których perturbacje oddziałują na polski rynek kapitałowy.[2]

Zarządzający aktywami mają wszakże na uwadze horyzont czasowy OFE „DOM” i w związku z powyższym dokonywane inwestycje są silnie zdeterminowane czynnikiem długofalowości. Oznacza to, iż zarządzający w swych decyzjach poszczególne inwestycje rozpatrują w kontekście pozytywnej analizy fundamentalnej z pominięciem do pewnego stopnia czynnika wpływu spekulacji.

Niezwykle istotne jest analizowanie ryzyka związanego z wyborem poszczególnych instrumentów finansowych. O ile w przypadku papierów wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa lub Narodowy Bank Polski albo poręczanych przez wyżej wymienionych ryzyko związane z inwestowaniem traktowane jest jako minimalne, o tyle w przypadku inwestycji w akcje ryzyko to ma wymiar znacznie większy. Stąd też OFE „DOM” przywiązuje wielką wagę do procesu profesjonalnego inwestowania i wcześniejszego przygotowania decyzji inwestycyjnych czyli aktywnego procesu selekcji akcji. Akcje są bowiem instrumentem dającym potencjalnie duże zyski, lecz charakteryzującym się jednocześnie dużą zmiennością cenową, a tym samym mającym poważny wpływ na cenę jednostki rozrachunkowej Funduszu.

Wychodząc z założenia, iż Fundusz inwestuje w długim horyzoncie czasowym oraz biorąc pod uwagę teoretyczny potencjał wzrostowy tkwiący w akcjach, zarządzający aktywami OFE „DOM”, mając na względzie interes Członków Funduszu, inwestują w instrumenty finansowe o podwyższonym stopniu ryzyka jakimi są akcje spółek.

[1] Opis ryzyka inwestycyjnego przyjętej polityki inwestycyjnej OFE „DOM”.

[2] Strategia inwestycyjna PTE „DOM” na rok 2000.