Archiwa kategorii: Prace dyplomowe

prace dyplomowe z analizami

Wskaźnik ogólnego zadłużenia dla PTE „DOM”

Działalność gospodarcza przedsiębiorstwa oraz jego zasoby majątku trwałego i obrotowego mogą być finansowane przez angażowane kapitały własne lub obce. Różnokierunkowe rozpoznanie źródeł finansowania, ich struktury oraz w pewnym stopniu efektywności przedstawiają wskaźniki wspomagania finansowego. Jednym z nich jest wskaźnik ogólnego zadłużenia. Stanowi on stosunek ogółu zobowiązań przedsiębiorstwa do całości jego majątku. Obrazuje to poniższy wzór:

zobowiązania

Wskaźnik ogólnego zadłużenia = —————————————

całość aktywów

Wskaźnik ogólnego zadłużenia dla PTE „DOM” za rok 2000 wynosi 0,00087.

W zakresie finansowania majątku znajduje zastosowanie tak zwana złota reguła bilansowa. Zakłada ona, że majątek trwały przedsiębiorstwa powinien być w zasadzie w całości sfinansowany z kapitałów własnych albo z kapitału stałego, czyli z kapitałów własnych powiększonych o zobowiązania długoterminowe.[1] W PTE „DOM” zaledwie 0,00087 % majątku nie jest finansowana z kapitału własnego firmy.

Innym pochodnym wskaźnikiem ogólnego zadłużenia jest wskaźnik relacji zobowiązań do kapitałów własnych. Oblicza się go według wzoru:

całość zobowiązań

Wskaźnik relacji zobowiązań = —————————————

do kapitałów własnych               całość kapitałów własnych

Określa on podstawową zależność strukturalną kapitałów przedsiębiorstwa i możliwość ewentualnego pokrycia zobowiązań własnymi zasobami majątkowymi. Im niższy ten wskaźnik, tym strukturalnie wyższe jest zaangażowanie kapitałów własnych w działalności przedsiębiorstwa.[2]

Wskaźnik relacji zobowiązań do kapitału własnego dla PTE „DOM” za rok 2000 wynosi 0,99997.

[1] T. Domański T., Analiza finansowa przedsiębiorstwa, Warszawa 1993, s.114.

[2] Tamże, s.114.

Analiza działań finansowych PTE „DOM”

Udział akcji w inwestycjach Funduszu jest zmienny i zależny od warunków rynkowych. Fundusz zakłada, iż na początku roku udział akcji w aktywach OFE „DOM” będzie wahał się w granicach 20-30% wartości aktywów ogółem, o ile nie zajdą inne okoliczności, na podstawie których będzie można dokonać korekty wyżej wymienionego parametru. Jednakże „normalne” rozdysponowanie aktywów (występujące gdy względne wahania na rynku akcji, bonów i papierów dłużnych są podobne do trendów historycznych) powinno mieścić się w pewnych granicach ryzyka, o których wspomniano powyżej.[1]

W rzeczywistej alokacji aktywów istnieje możliwość występowania różnic w stosunku do modelowego rozkładu aktywów. Na przykład rynek akcji, charakteryzujący się dużą niestabilnością, może oferować potencjalnie wiele szans. Całkowity udział akcji będzie znaczącym czynnikiem wpływającym na efektywność działalności Funduszu.

Poniżej zostaną przedstawione zakresy możliwej alokacji aktywów w najważniejszych elementach portfela: akcje spółek notowanych na regulowanym rynku giełdowym od 10 do 30% wartości aktywów, akcje spółek notowanych na regulowanym rynku poza giełdowym oraz nie dopuszczone do publicznego obrotu od 0 do 10% wartości aktywów, akcje NFI od 0 do 10% wartości aktywów, papiery dłużne emitowane przez Skarb Państwa lub Narodowy Bank Polski od 30 do 90% wartości aktywów, depozyty bankowe i bankowe papiery wartościowe od 0 do 20% wartości aktywów, pozostałe papiery dłużne, certyfikaty, jednostki uczestnictwa i inne od 0 do 25% wartości aktywów, zagraniczne akcje od 0 do 5% wartości aktywów.

Taktyczna alokacja aktywów (lub ustalenie czasu dla zmian na rynku) są szczególnie trudne do realizacji na rynkach będących w fazie rozwoju. Przyczynami tego są:

  • relatywnie niedługa egzystencja rynku akcji, bonów, obligacji i innych papierów wartościowych i praw majątkowych, w związku z czym trudno jest określić przykładowe zachowania i trendy wieloletnie (tradycyjne taktyczne techniki alokacji aktywów mogą, być nieodpowiednie i będą wymagać odpowiednich adaptacji)
  • zagraniczni inwestorzy mają bardzo duży wpływ na rynek powodując często gwałtowne ruchy cen; podchodzą oni bowiem do tych wahań z perspektywy porównań do sytuacji globalnej lub regionalnej
  • zagadnienia zarządzania płynnością mogą utrudniać przyjęcie alokacji aktywów, aktualne kursy walut będą jednym z najważniejszych czynników decydujących o proporcjach aktywów zagranicznych.

Pomimo tego alokacja aktywów musi być elastyczna. Podłożem zmian w taktycznej alokacji aktywów są:

  • zmiany w sytuacji makroekonomicznej, szczególnie dotyczące zmian stóp procentowych i kursów walut
  • zmiany w postrzeganiu naszego rynku przez głównych zagranicznych (szczególnie amerykańskich i zachodnioeuropejskich) inwestorów
  • nagłe zmiany w cenach akcji, które nie mają podstaw w fundamentalnych zmianach w firmie
  • nagłe zmiany na innych rynkach kapitałowych, których perturbacje oddziałują na polski rynek kapitałowy.[2]

Zarządzający aktywami mają wszakże na uwadze horyzont czasowy OFE „DOM” i w związku z powyższym dokonywane inwestycje są silnie zdeterminowane czynnikiem długofalowości. Oznacza to, iż zarządzający w swych decyzjach poszczególne inwestycje rozpatrują w kontekście pozytywnej analizy fundamentalnej z pominięciem do pewnego stopnia czynnika wpływu spekulacji.

Niezwykle istotne jest analizowanie ryzyka związanego z wyborem poszczególnych instrumentów finansowych. O ile w przypadku papierów wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa lub Narodowy Bank Polski albo poręczanych przez wyżej wymienionych ryzyko związane z inwestowaniem traktowane jest jako minimalne, o tyle w przypadku inwestycji w akcje ryzyko to ma wymiar znacznie większy. Stąd też OFE „DOM” przywiązuje wielką wagę do procesu profesjonalnego inwestowania i wcześniejszego przygotowania decyzji inwestycyjnych czyli aktywnego procesu selekcji akcji. Akcje są bowiem instrumentem dającym potencjalnie duże zyski, lecz charakteryzującym się jednocześnie dużą zmiennością cenową, a tym samym mającym poważny wpływ na cenę jednostki rozrachunkowej Funduszu.

Wychodząc z założenia, iż Fundusz inwestuje w długim horyzoncie czasowym oraz biorąc pod uwagę teoretyczny potencjał wzrostowy tkwiący w akcjach, zarządzający aktywami OFE „DOM”, mając na względzie interes Członków Funduszu, inwestują w instrumenty finansowe o podwyższonym stopniu ryzyka jakimi są akcje spółek.

[1] Opis ryzyka inwestycyjnego przyjętej polityki inwestycyjnej OFE „DOM”.

[2] Strategia inwestycyjna PTE „DOM” na rok 2000.

Możliwość realizacji zamierzeń inwestycyjnych

Zarząd PKN uważa, iż przedstawione poniżej zamierzenia inwestycyjne zostaną zrealizowane, a środki, jakie będą generowane z działalności operacyjnej, oraz środki zewnętrzne, jakie może uzyskać PKN, są wystarczające dla sfinansowania tych inwestycji. Ostateczna decyzja w sprawie opcji petrochemicznej jest spodziewana w roku 2000, zależnie od uwarunkowań opisanych powyżej. Jednym z głównych czynników uwiarygodniających plany Zarządu jest wysoka zdolność kredytowa Grupy. Wskaźnik zadłużenia netto kapitałów wynosił 19 % na koniec 1998 r. Według scenariusza Zarządu (opartego na planowanych nakładach inwestycyjnych) może on wzrosnąć powyżej 30 % w roku 2000, a następnie zmaleć, podczas gdy w chwili obecnej Zarząd PKN uznaje za dopuszczalny wskaźnik długu netto do kapitałów własnych na poziomie nie przekraczającym 50 %.

Dla porównania tabela poniższa przedstawia wartość tego wskaźnika dla głównych europejskich zintegrowanych spółek naftowych na koniec 1998 r [8, s. 211].

Tabela 9. Wskaźniki zadłużenia netto kapitałów.

BP Amoco                                                                                               32%

ENI                                                                                                          54%

Elf                                                                                                             43%

RD Shell                                                                                                   24%

Repsol                                                                                                      62%

TotalFina                                                                                                 51%

CEPSA                                                                                                    58%

Hellenic Petroleum                                                                                 13%

MOL                                                                                                        48%

OMV                                                                                                       37%

Źródło: Raporty roczne spółek

Teoria portfela i zarządzanie portfelem

Ten dział w swej klasycznej postaci dotyczy inwestowania w instrumenty finansowe, jednakże idee mogą być przeniesione np. na wybór przez spółkę strategii produkcyjnej. Teoria portfela zajmuje się wyborem takiego zestawu instrumentów finansowych, które dają jak najwyższy dochód, a jednocześnie obarczone są jak najmniejszym ryzykiem. Wybór portfela inwestycyjnego jest przeto zagadnieniem podejmowania decyzji w warunkach niepewności.

W tym dziale rozpatruje się również zarządzanie portfelem inwestora. Oprócz zastosowania rezultatów teorii portfela ważne znaczenie ma tu określenie profilu inwestora, w szczególności jego skłonność do ryzyka; wprowadza się tu zatem elementy analizy psychologicznej.

Analiza papierów wartościowych

W analizie papierów wartościowych wyróżnia się trzy odrębne podejścia, którymi są:

  • analiza fundamentalna; w jej ramach dokonuje się m.in. określenia wartości „wewnętrznej” akcji (lub innego papieru wartościowego);
  • analiza techniczna; jest to analiza – za pomocą wykresów lub prostych wskaźników ilościowych –kursów papierów wartościowych w przeszłości;
  • statystyczna analiza dochodu i ryzyka papierów wartościowych.

Metody oceny efektywności inwestycji

Powyższe uwarunkowania sprawiają, że maksymalizacja zysku, stanowiąca podstawowe kryterium wyboru dla decyzji krótkookresowych, w przypadku decyzji inwestycyjnych takiego kryterium nie stanowi, a jest jedynie kryterium pomocniczym. Potrzeba uwzględniania w tych decyzjach czynników czasu i ryzyka, skłania do przyjęcia jako kryterium oceny przedsięwzięć inwestycyjnych raczej optymalizacji zysku, która zagwarantuje rozwój firmy w dłuższym horyzoncie czasowym i powiększy jej wartość. Opłacalna będzie więc realizacja tych przedsięwzięć, które podnoszą wartość firmy, a więc zapewniają jej rozwój w przyszłości.

Koniecznym warunkiem właściwego funkcjonowania rachunku ekonomicznego, opartego na kryterium wartości firmy, jest istnienie w gospodarce przejrzystych stosunków własnościowych. Wartość przedsiębiorstwa może bowiem być przedmiotem maksymalizacji tylko wtedy, gdy można w sposób nie budzący wątpliwości zidentyfikować jego właściciela, który jest zainteresowany powiększeniem swojego stanu posiadania i ma możliwość obrony własnych interesów [2, s. 9].

Wyznaczanie odpowiedniego kryterium oceny przedsięwzięć oraz zastosowanie właściwych metod rachunku opłacalności, przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych, pozwala wytyczyć prawidłowe kierunki rozwoju firmy, gwarantujące maksymalizację jej wartości. Wykorzystanie tych metod wymaga jednak, w pierwszej kolejności, opracowania prognozy przepływów pieniężnych charakteryzujących badane przedsięwzięcia rozwojowe w poszczególnych latach ich realizacji i funkcjonowania.

Ocena możliwości inwestycyjnych dużego przedsiębiorstwa na przykładzie PKN ORLEN

Problemem poruszonym w mojej pracy jest ocena możliwości inwestycyjnych dużego przedsiębiorstwa, jakim jest Grupa Kapitałowa Polski Koncern Naftowy ORLEN S.A..

         W rozdziale pierwszym zająłem się teoretycznymi zasadami zarządzania inwestycjami. Znajduje się w nim pojęcie, istota oraz klasyfikacje inwestycji. Wymieniłem tu rodzaje kierunków inwestowania i metody oceny efektywności inwestycji.

W drugim rozdziale przedstawiłem analizę stanu finansowo – gospodarczego PKN ORLEN S.A., oraz jej ogólną charakterystykę. Są tu wyniki działalności z przełomu lat 1997 – 99 opisane na podstawie „Dokumentu Informacyjnego” PKN ORLEN S.A.. Przedstawiłem tu przychody, koszty operacyjne oraz zyski przedsiębiorstwa. Miejsce swoje znalazł tu także opis płynności i zasobów kapitałowych, jak również nakładów inwestycyjnych.

         W rozdziale trzecim przeprowadziłem analizę kondycji finansowej przedsiębiorstwa i ocenę zamierzeń inwestycyjnych. Ocenę możliwości realizacji zamierzeń inwestycyjnych oparłem na podstawie analizy wskaźnikowej, tzn. wskaźnika płynności finansowej, zadłużenia i zyskowności. W rozdziale tym można znaleźć także wewnętrzne i zewnętrzne czynniki istotne dla rozwoju Grupy PKN ORLEN S.A.

Analiza techniczna, a analiza fundamentalna

Powszechnie przyjmuje się, że analiza fundamentalna powinna odpowiedzieć na pytanie: Co kupić. A kolei analiza techniczna ma udzielić odpowiedzi na dwa pytanie kiedy kupić i kiedy sprzedać. Należy zauważyć, że wielu analityków fundamentalnych pozytywnie wyraża się o roli, jaką na współczesnym rynku kapitałowym odgrywa analiza techniczna.

Połączona technika – analiza techniczna i analiza fundamentalna

Istnieje liczne grono inwestorów, w tym także profesjonalnych, którzy przy podejmowaniu określonych decyzji inwestycyjnych jednocześnie posługują się analizą techniczną jak i fundamentalną.

 

W tym, bowiem przypadku dobór walorów do portfela inwestycyjnego następuje najczęściej w dwu fazach:

  • Wybór wstępnej listy spółek spełniających określone kryteria fundamentalne np. pewna wysokość stopy dywidendy, odpowiednia wartość ratingu uznanej agencji ratingowej, stopa wzrostu rocznych przychodów netto ze sprzedaży w poszczególnych okresach obrachunkowych. Bardzo często ten etap określany jest mianem screeningu.
  • Przeprowadzenie analizy technicznej wykresów akcji wyselekcjonowanych w pierwszym etapie i podjęcie ostatecznych decyzji inwestycyjnych dotyczących zakupu lub sprzedaży akcji poszczególnych firm[1].

Zdecydowanym orędownikiem inwestowania na bazie analizy technicznej i fundamentalnej jest M. Chaikin twórca kilku powszechnie używanych oscylatorów.

Podobnie przeprowadza swoje inwestycje inny doskonale znany inwestorom T. De Marc, twórca jednego z najbardziej popularnych oscylatorów analizy technicznej – Ultimate oraz T. Dorsey, który kilkakrotnie w swojej pracy porusza problem istotności zagadnień rozwiązywanych przez analizę techniczną i fundamentalną. Wg niego w portfelu inwestycyjnym powinny znaleźć się tylko walory o silnych fundamentach, ale dobrane wg kryteriów analizy technicznej[2].

Także legendarny V. Sperandeo sugeruje posługiwanie się obiema połączonymi technikami: „Ci, którzy wkomponują tego rodzaju metody techniczne w szerszy system zawierający suchą i rozsądną ekonomiczną analizę fundamentalną oraz dokładne oszacowanie konkretnych akcji i towarów, wyjdą na tym zupełnie dobrze”. Jego zdaniem ortodoksyjni zwolennicy każdej ze szkół: czysto technicznej i czysto fundamentalnej, nie zarabiają wielkich pieniędzy.

W literaturze poświęconej analizie fundamentalnej spotyka się coraz częściej poglądy, że obecna cena akcji jest funkcją czynników fundamentalnych (tj. wewnętrznej wartości akcji WWA) i obecnej sytuacji na rynku akcji. Zauważmy, że ta druga zmienna nawiązuje do metod stosowanych przez analizę techniczną. Stanowi to istotny przełom we wcześniejszym stanowisku analityków fundamentalnych całkowicie odrzucających wskazania analizy technicznej.



[1] Borowski K., „Wyznaczanie punktów zwrotnych indeksu Wig przy pomocy wybranych metod analizy czasowej”

[2] Dorsey T., „Wykresy punktowo – symboliczne”, Dom Wydawniczy ABC, Warszawa 1998

Etapy analizy fundamentalnej

Przeprowadzenie analizy fundamentalnej składa się z kilku etapów:

  • analiza makroekonomiczna,
  • analiza sektorowa,
  • analiza sytuacyjna spółki,
  • analiza finansowa spółki,
  • wycena akcji.

Analiza makroekonomiczna

Analiza makroekonomiczna konieczna jest z uwagi na to, ze firmy nie działają w próżni, ale w pewnym otoczeniu społecznym, politycznym, gospodarczym. Ocena przedsiębiorstwa z punktu widzenia makroekonomicznego powinna uwzględniać stan oraz wahania koniunktury gospodarczej. Przy jej ocenie bierze się pod uwagę takie wskaźniki jak: deficyt budżetowy, saldo bilansu płatniczego, zmiany produktu krajowego brutto, stopę inflacji itp. Analiza ta dotyczy również polityki banku centralnego w zakresie kształtowania stopy procentowej, kursów walut, przewidywanej podaży pieniądza na rynku, polityki podatkowej rządu, polityki budżetowej rządu. Analiza makroekonomiczna powinna udzielić odpowiedzi na pytanie o opłacalność inwestowania na danym rynku (np. rynku akcji).

Analiza oddziaływania 5 sił

Analiza oddziaływania 5 sił

Siła

Oddziaływanie

1

2

1. Bariery wejścia
  1. Mimo dużego zróżnicowania wyrobów, dużym promocją i upustom cenowym, wyrobionym zdaniu wśród konsumentów nadal możliwe jest wejście na rynek samochodowy (przy zastosowaniu odpowiedniej praktyki – Daewoo)
  2. Czynniki technologiczne: dla osiągnięcia korzyści skali przedsiębiorstwa dokonały bardzo dużych inwestycji bądź to w rozwój produkcji, bądź rozwinięcie sprawnego importu samochodów
  3. Konieczność zainwestowania znanych zasobów  w produkcję bądź rozwój importu, oraz w sieć salonów
  4. Konieczność zdobycia pozycji przez upusty cenowe
2. Konkurencja
  1. Niezrównoważona i wahająca się siła konkurencji wpływa na wzmożenie walki przy pomocy promocji lub wojny cenowej, bądź jakościowo-wyposażeniowej
  2. Szybki wzrost sprzedaży w sektorze powoduje walkę konkurencyjną  o zwiększenie udziałów
  3. W społeczeństwie istnieje przekonanie do kilku marek, co mimo wszystko nie odzwierciedla sprzedaży
  4. Wybicie się liderów
3. Ostateczni nabywcy
  1. Nabywcy są skoncentrowani
  2. Dobro w postaci samochodu stanowi bardzo dużą część kosztów
  3. Mimo zróżnicowania wyrobów nie ma zmniejszenia siły przetargowej nabywcy
4. Dostawcy
  1. Dostawcy są to najczęściej producenci samochodów zaopatrujący własną sieć auto salonów
  2. Dowolne kształtowanie ilości dostarczonych surowców do produkcji (wiele hut, fabryk tworzyw sztucznych)
  3. koszty uzyskania surowców oraz podatki są głównym czynnikiem cenotwórczym
  4. Duża ilość substytutów dla surowców i częste stosowanie substytutów w celu obniżenia ceny samochodów
5. Substytuty
  1. Kolej (brak korków) oraz transport autobusowy:

–       wysokie ceny biletów

–       długi czas podróży

–       nie można dojechać gdzie się chce

–       częste spóźnianie się

–       niemożność polegania (duża zawodność)

–       niewygodny i związany z rozkładem jazdy

  1. Taxi (brak wysiłku, jest na zawołanie):

–     wysoka cen przejazdu

Źródło: opracowanie własne.

Powyższa analiza wskazuje, że firma działająca na rynku samochodowym spotyka się z wpływami ograniczającymi jej swobodę działania ze strony dwóch głównych sił:

–      konkurencji

–      nabywcy

których pozycja przetargowa jest tak silna, że wymusza dostosowanie decyzji przedsiębiorstwa na sprostanie ich wymaganiom. Pozycja przetargowa nabywcy wzrasta wraz z przemianami gospodarczymi w Polsce.

Silna konkurencja w sektorze powoduje obniżanie marży, a tym samym zmniejszenie zysków, oraz zwiększenie wydatków na reklamę.

Na wejście na rynek samochodowy mogą sobie pozwolić nawet niewielkie firmy produkcyjno – handlowe, które też znajdą zbyt, lecz nie zmienią struktury rynku, np.; DAMIS – montaż samochodów ZAZ Tawria oraz Yugo Koral oraz ich sprzedaż po cenie ok. 15000