Archiwum kategorii: Prace dyplomowe

prace dyplomowe z analizami

Analiza gospodarki magazynowej

Wskaźnik wykorzystania pojemności magazynu

Wskaźnik ten ukazuje nam w jakim stopniu wykorzystana jest powierzchnia przeznaczona do składowania asortymentu w stosunku do całej powierzchni magazynu.

Mvu~ Vs/Vu

Vs- pojemność składowa (m3)

Vu- pojemność użytkowa (m3)

Mvu= 65000m3/21000m3- 3,09

Ze wskaźnika możemy wywnioskować, że powierzchnia wykorzystana na magazynowanie zapasów zajmuje ok. ł/3 powierzchni całego magazynu.

Wskaźnik eksploatacji przestrzeni składowej magazynu

Znając taki miernik dowiadujemy się o stopniu wykorzystania powierzchni składowej magazynu. Firmia Selena S.A. jest prężnie rozwijającą się placówką wrażliwą na wszystkie nowinki techniczne związane z branżą chemii budowlanej, dlatego z roku na rok przybywa dużo nowego asortymentu. Z tego powodu jak i również przez rosnącą liczbę zamówień od klientów powierzchnia magazynu jest wykorzystywana w bardzo dużym stopniu. Dostawienie nowych regałów, oraz wynajęcie w okresie sezonu budowlanego dodatkowego magazynu (wyłącznie na siatkę podtynkową) ma na celu odciążenie głównej platformy.

Mev= Om/Vs

Om- wielkość obrotu magazynowego w badanym okresie (zł)

Vs- pojemność składowa (m3)

Okres czasu który został wykorzystany do obliczenia takiego składnika: lipiec- sierpień 2009r. Obrót magazynowy w tym okresie wyniósł 72000000 zł.

Mev~ 72000000/65000= 1107

Wskaźnik technicznego uzbrojenia przestrzeni magazynowej Wskaźnik ukazuje nam technologiczne zaawansowanie magazynu. Jest to stosunek całego sprzętu technicznego znajdującego się na magazynie, do ogólnej pojemności. Wartość całego wyposażenia technicznego znajdującego się na magazynie wynosi ok 800000tys zł.

Muv= Ww/Vu’

Ww- wartość wyposażenia technicznego magazynu (zł)

Vu- pojemność użytkowa magazynu (m2)

Muv= 800000/4500= 177,77

Wskaźnik wyposażenia przestrzeni magazynowej w środki transportowe Powierzchnia użytkowa magazynu firmy Selena S.A. to ok 4,5tys m2. Wskaźnik mówi nam o poziomie zmechanizowania, czyli o ilości sprzętu transportowego znajdującego się w firmie,

Mtv= Wst/Vu

Wst- wartość środków transportu magazynowego (zł)

Vu- pojemność urzytkowa magazynu (m2)

W magazynie wykorzystywanych jest 8 wózków jezdniowych (wozy paletowe z dyszlem i płatwormą dla magazyniera) o wartości 6000zł każdy, trzy wozy wysokiego składowania (60000 zł za sztukę) oraz dwa wózki jezdniowa jeden z napędem spalinowym (50000 zł), drugi z napędem elektrycznym (32000 zł)

Mtv= 310000/4500= 68,88

Wskaźnik wykorzystania czasu pracy urządzeń mechanicznych Jest to wielkość określająca stopień wykorzystania urządzeń magazynowych (mechanicznych) w stosunku do ich możliwości. W omawianym magazynie taki sprzęt jest mocno wykorzystywany. Wszystkie wózki wysokiego składowania, oraz jezdniowe posiadają zapasowe baterie. Jedynie wózek jezdniowy akumulatorowy nie ma możliwości wymiany zużytej baterii, gdyż jest ona stała. Trzeba pamiętać o jego ładowaniu w czasie, gdy jest on najmniej potrzebny.

Mwu= Tue/ Tun

Tue- efektywny czas pracy urządzeń w badanym czasie (godz)

Tun- nominalny fundusz czasu pracy urządzeń mechanicznych magazynu w badanym okresie (godz)

Badany okres obejmuje 5 dni, od poniedziałku do piątku, w czasie sezonu budowlanego, kiedy wózki eksploatowane są najwięcej. Średni efektywny czas pracy wózków wynosi 11 godzin podczas jednego dnia pracy. Każdy z wózków może być eksploatowany średnio przez 20 godzin na dobę.

Tue= 11*5=55 Tun= 20*5=100 Mwu= 55/100= 0,55

Sprzęt mechaniczny wykorzystywany jest przez ponad połowę czasu który zaleca producent. Największe nasilenie pracy tych urządzeń jest podczas realizacji zamówień. Na zmianie nocnej Większość wozów nie jest używana ze względu na brak takiej potrzeby. Współczynnik ten informuje nas o przybliżonej żywotności takich urządzeń.

Procentowy wskaźnik bezbłędnych dostaw w stosunku do ogółu wykonanych dostaw

Głównym czynnikiem kształtującym ten wskaźnik są błędy popełnione przez magazyniera składającego zlecenie i nie wykryte przez kontrolera. Liczba błędnie wysłanych zamówień znacznie się zmniejszyła przez okres dwóch lat. Każde zlecenie jest kontrolowane przez

osobę do tego przeznaczoną. Miesięcznie pracownicy wykonujący tę funkcję (dwie osoby) wykrywają ponad 1000 błędów, przy średniej ilości zamówień w miesiącu ok. 12000. Wskaźnik ten nie jest jednak wiarygodny w 100%, gdyż zdarza się, na skutek pomyłki, że klienci dostają więcej towaru niż zamawiali, bądź otrzymują asortyment wartościowszy. Wtedy w większości przypadkach nie są zgłaszane reklamacje.

Z=( DD/Do)*100%

DO- dostawy bezbłędne Do- Dostawy ogółem

Wykorzystany okres czasu do tego badania to 2 miesiące. Dokładniej mówiąc to lipiec i sierpień podczas największej ilości zamówień w roku, jak i związanym z tym największej liczbie popełnionych błędów. Poniższa tabela prezentuje ilość zleceń w danym tygodniu, j oraz błędy reklamowane przez klienta.

T 5. Liczba zleceń i błędów w miesiącach lipiec-sierpień

lipiec/sierpień  
TYDZIEŃ Liczba zleceń Liczba błędów
1 2805 7
2 2745 12
3 2649 13
4 3012 13
6 2356 8
6 2536 6
7 2788 14
8 2945 11

Źródło: Dokument firmowy

Z~(21752/21836)* 100%= 0,996

W badanym okresie współczynnik poprawności zleceń jest bardzo korzystny dla firmy. Przed rozpoczęciem działalności zarząd firmy postawił za cel, aby taki wskaźnik był w granicach 0,95. Widoczne jest prawidłowe funkcjonowanie w dziedzinie kontroli poprawności składanych zamówień.

Procentowy wskaźnik zamówień zrealizowanych z opóźnieniem Mowa tu o wszystkich zamówieniach które z jakiegoś powodu nie wyjechały w danym dniu. Zamówienie które wpływa w danym dniu (do godz. 17:00) musi być wysłane w tym samym dniu. Występują często opóźnienia związane z wysyłką zarówno z winy firmy jak i spowodowane czynnikami na które nie ma się wpływu. Najczęstszymi przyczynami takich sytuacji jest brak wystarczającej kadry magazynierów potrzebnej do realizacji wszystkich zleceń w danym dniu. Dalszoplanowe czynniki mające wpływ na kształtowanie się tego wskaźnika to przerwy w dostawie prądu, kłopoty z terminowością podstawianych samochodów przez odbiorcę, czy okres targów budowlanych, gdzie w takim okresie czasu liczba zamówień jest tak duża, że niemożliwością jest jej zrealizowanie w danym dniu. Czynnikiem odróżniającym ten wskaźnik od

Z- (Zop/Zo)*ł00%

Zop- zamówienie zrealizowane z opóźnieniem Zo- zamówienia ogółem

Poniższa tabela przedstawia stosunek ogólnej liczby zleceń do ilości zamówień, które zostały zrealizowane z opóźnieniem. Badany okres czasu to lipiec i sierpień.

T 6 Stosunek liczby zleceń do zamówień zrealizowanych po terminie

LIP1EC/SIERP1EŃ  
TYDZIEŃ Liczba zleceń Liczba opóźnionych zamówień
1 2805 0
2 2745 0
3 2649 0
4 3012 25
5 2356 0
6 2536 20
7 2788 15
8 2945 18

Źródło: Dokument firmowy

Z- (78/21836)* 100%—0,0035

Z wartości tego wskaźnika można wywnioskować, że liczba opóźnionych zleceń jest stosunkowo nie wielka. Zarząd firmy szczególny nacisk kładzie na to, aby liczba takich zleceń była jak najmniejsza, współczynnik zamówień zrealizowanych z opóźnieniem był bliski 0.

Procentowy wskaźnik zamówień zrealizowanych w niepełnym wymiarze żądanych asortymentów

W takim wypadku pod uwagę brane są tylko zlecenia zrealizowane poprawnie, jednakże nie kompletne. Braki w asortymencie zamawianych przez klienta nie są spowodowane przeoczeniem, bądź błędem w kontroli, tylko wykreśleniem danego towaru z listy pobrań. Taka sytuacja może być spowodowana brakiem towaru na magazynie wynikającym z różnicy fizycznej danego produktu ze stanem systemowym, bądź dany towar jest uszkodzony, przeterminowany, lub ze zbyt krótką datą ważności.

Wskaźnik ten ukazuje nam procent takich zleceń w danym okresie czasu.

Z™ (Zn/Zo)*100%

Zn- Zamówienia niepełne Zo- Zamówienia ogółem

Za okres badawczy przyjęto również miesiące lipiec i sierpień. Liczba zamówień, w których dokonano korekty w spisie asortymentu, a właściwie wykreślenia takich pozycji, bądź zmniejszenia ilości sztuk danego produktu na okres tego czasu wynosi 213 zleceń.

Z* (213/21836)* 100%= 0,0097

Duża liczba takich zleceń w tych miesiącach wynika przede wszystkim z faktu iż jest to połowa roku, a stany magazynowe nie są zaktualizowane. Często produkty uszkodzone nie są ściągane ze stanu. Zdarza się czasem, że towar reklamacyjny jest przyjmowany fizycznie na magazyn, a nikt się nie zatroszczy o aktualizację w systemie.

Analiza dynamiki i struktury rachunku zysków i strat

Tabela nr 10 przedstawia analityczny rachunek zysków i strat ZNTK  „Mińsk Mazowiecki” S.A, ukazujący odchylenia, dynamikę oraz strukturę poszczególnych pozycji w badanym okresie oraz ich udział w przychodach netto.

Z analizy dynamiki rachunku zysków i strat  wynika, że w latach 1998 – 2000 przedsiębiorstwo zanotowało wzrost przychodów ze sprzedaży towarów i produktów  z 118,2% do 130,8 % tj. o 12,6%. Przychód ze sprzedaży towarów i materiałów wzrósł znacznie z 121,0% do 481,7 % tj. o 360,7%. Natomiast koszt sprzedanych towarów i produktów w dużym stopniu zmalał z 651,2% do 142,0% tj. o 509,2%. Znacznie zmalał również zysk brutto na sprzedaży, bo aż o 99,4%. Pozostałe koszty operacyjne wzrosły o 25,6% jak również przychody finansowe o 91,3%. Przedsiębiorstwo zanotował również  spadek straty netto z 65,2% do 47,4% tj. o17,8%.

Analiza struktury rachunku zysków i strat wykazuje poważny wzrost udziału przychodów ze sprzedaży towarów i materiałów w przychodach ze sprzedaży towarów i produktów z 7,8% do 28,6% tj. o 20,8% jak również wzrost udziału  kosztu sprzedanych towarów i produktów w przychodach ze sprzedaży towarów i produktów z 91,8% do 99,6% tj. o 7,8% znacznie zmalał udział straty brutto w przychodach ze sprzedaży towarów i produktów z 12,1% do 4,3% tj. o 7,8%.

Tabela 10. Analityczny rachunek zysków i strat  przedsiębiorstwa ZNTK „Mińsk Mazowiecki” S.A za lata 1998 – 2000

 

 

STAN NA 31.12. ODCHYLENIA DYNAMIKA (w%) STRUKTURA

(w %)

1998 1999 2000 1999-1998 2000-1998 1999 2000* 1998 1999 2000
A. Przychody ze sprzedaży towarów i produktów  

41664654

 

49235375

 

54508376

 

7570721

 

12843722

 

118,2

 

130,8

 

100,0

 

100,0

 

100,0

I. Przychód ze sprzedaży

towarów i materiałów

 

3240536

 

3920107

 

15610403

 

679571

 

12369867

 

121,0

 

481,7

 

7,8

 

8,0

 

28,6

II. Przychody ze sprzedaży produktów  

38424117

 

45315268

 

38897973

 

68911151

 

473856

 

117,9

 

101,2

 

92,2

 

92,0

 

71,4

B. Koszt sprzedanych towarów i produktów  

38235417

 

44747078

 

54284483

 

6511661

 

16049066

 

651,2

 

142,0

 

91,8

 

90,9

 

99,6

I. Wartość sprzedanych towarów i materiałów  

2359071

 

3037944

 

13958318

 

678873

 

11599247

 

67,9

 

591,7

 

5,7

 

6,2

 

25,6

II. Koszt wytworzenia sprzedanych   produktów  

35876346

 

41709135

 

40326165

 

5832789

 

4449819

 

116,2

 

112,4

 

86,1

 

84,7

 

74,0

C. Zysk brutto na sprzedaży 3429236 4488297 223894 1059061 -3205342 105,9 6,5 8,2 9,1 0,4
D. Koszty ogólnego zarządu 8111672 5880488 1564967 -2231184 -654675 72,5 19,3 19,5 11,9 2,9
E. Strata na sprzedaży -4682436 -1392191 -1341074 -3290245 -3341362 -29,7 -28,6 11,2 2,8 2,5
F. Pozostałe przychody operacyjne  

4006688

 

1051823

 

1354186

 

-2954865

 

-2652502

 

26,2

 

33,8

 

9,6

 

2,1

 

2,5

I. Przychody ze sprzedaży   składników majątku trwałego  

3045380

 

53618

 

216561

 

-2991762

 

-2828819

 

1,8

 

7,1

 

7,3

 

0,1

 

0,4

II. Pozostałe przychody operacyjne  

961308

 

998205

 

1137625

 

36897

 

176317

 

103,8

 

118,3

 

2,3

 

2,0

 

2,1

G. Pozostałe koszty operacyjne 3160219 1244493 2055683 -1915726 -1104536 39,4 65,0 7,6 2,5 3,8
I. Wartość sprzedanych składników majątku trwałego  

2251093

 

 

 

-2251093

 

-2251093

 

 

 

5,4

 

 

II. Pozostałe koszty operacyjne 909126 1244493 2055683 335367 1146557 136,9 226,1 2,2 2,5 3,8
H. Strata na działalności operacyjnej  

-3835967

 

-1584861

 

-2042570

 

-2251106

 

-1793397

 

41,3

 

53,2

 

9,2

 

3,2

 

3,7

I. Przychody finansowe 1567450 1917610 3347866 350160 1780416 122,3 213,6 3,7 3,9 6,1
I. Odsetki uzyskane 1301738 1606948 8790 305210 -1292948 123,4 0,7 3,1 3,3 0,1
II. Pozostałe 265712 310662 3339075 44950 3073363 116,9 1256,6 0,6 0,6 6,0
J. Koszty finansowe 2780096 3627221 3512489 847125 732393 130,5 126,3 6,7 7,4 6,4
I. Odsetki do zapłacenia, w tym od  jedn. Zależnych stowarzyszeń  

2361877

 

3048757

 

2564883

 

686880

 

203006

 

129,1

 

108,6

 

5,7

 

6,2

 

4,7

II. Pozostałe 418219 578464 947606 160245 529387 138,3 226,6 1,0 1,2 1,7
K. Strata brutto na działalności gospodarczej  

-5048613

 

-3294472

 

-2394141

 

-1754141

 

-2654472

 

65,2

 

47,4

 

12,1

 

6,7

 

4,3

L. Strata brutto -5048613 -3294472 -2394141 -1754141 -2654472 65,2 47,4 12,1 6,7 4,3
M. Strata netto -5048613 -3294472 -2394141 -1754141 -2654472 65,2 47,4 12,1 6,7 4,3

ŹRÓDŁO: opracowanie własne na podstawie danych przedsiębiorstwa ZNTK „Mińsk Mazowiecki” S.A

*1998=100%

Szanse i zagrożenia przemysłu

Polska, po czasach socjalizmu dziedziczyła wadliwą strukturę przemysłu

charakterystyczną dla gospodarki źle rozwiniętej. Przemysł ten charakteryzował się między innymi nadmiernym udziałem gałęzi pierwszych faz przetwórstwa, tj. przemysłu paliwowo – energetycznego (węgla, paliw, energii) oraz przemysłu metalurgicznego (hutnictwa żelaza i metali nieżelaznych).Konsekwencją tego jest niedostateczny udział wyrobów fazy drugiej, zwłaszcza o wysokich i najwyższych wskaźnikach przetwórstwa, konkurencyjnych na rynkach światowych. Należy również wspomnieć o nadmiernym udziale tego sektora w PKB (40%) kosztem handlu (10%) i usług. Kolejną cechą jest istnienie znacznego marginesu produkcji niechcianej (produktów nieszkodliwych), wmuszonej odbiorcą. Zbyt duża ilość produktów standardowych, przestarzałych. To wszystko wpływa na zły stan polskiego przemysłu.

Konkurencyjność polskich towarów na rynkach Unii Europejskiej po roku 1990 opierała się głównie na: tańszej, ale względnie dobrze wykształconej sile roboczej, tańszych surowcach, tańszej energii wciąż jednak dotowanej przez państwo.

W handlu można odnotować ciągły wzrost głównie za przyczyną małych, prywatnych przedsiębiorstw, które rozwijają się bardzo dynamicznie. Tak więc większym problemem jest przyszłość wielkich przedsiębiorstw państwowych, które muszą być jak najszybciej zrestrukturyzowane, aby uniknąć bankructwa. Szczególnie trudna sytuacja czeka prawie cały przemysł ciężki oraz sektor energii, w którym dokonano pewnego postępu, niemniej jednak dalsza restrukturyzacja jest konieczna, szczególnie w sektorze gazowniczym. Potrzebne są dalsze wysiłki w zakresie: budowy wewnętrznego rynku energetycznego (dyrektywy w sprawie elektryczności i gazu), w tym dostosowanie monopoli; dostępu do sieci; kształtowania cen energii oraz ustanowienia właściwego i efektywnego mechanizmu regulacji; gotowości na właściwego i efektywnego mechanizmu regulacji; gotowości na wypadek zagrożeń obejmującej utworzenie obowiązkowych rezerw paliwowych; programu restrukturyzacji i interwencji państwa w sektorze paliw stałych oraz w zakresie podniesienia efektywności energetycznej.

Ważnym elementem w okresie przygotowawczym jest by w Polsce zasadniczo zredukowano rolę państwa w gospodarstwie. Już dzisiaj najlepiej sobie radzą przedsiębiorstwa sprawnie zarządzane, które mają dostęp do odpowiednich kapitałów, a są to firmy prywatne bądź też w ostatnim okresie sprywatyzowane. Po uzyskaniu pełnego członkostwa nawet te firmy, które zaopatrują rynek krajowy, przez otwarcie granicy zostaną zmuszone do walki o każdego klienta z konkurencja jaka się pojawi z zachodniej granicy. Może to uzdrowić polski handel, ale też słabsze polskie przedsiębiorstwa mogą mieć problemy z utrzymaniem się na rynku.

Z wielu powodów, choćby historycznych, położenia geograficznego, posiadanych zasobów, aktualny rozwój gospodarczy państw europejskich jest mocno zróżnicowany.

Zróżnicowany jest też – poziom życia społeczeństw, stopień uprzemysłowienia rozwiązania prawne, infrastruktura gospodarcza, a w tym także – rozwój i struktura małych i średnich przedsiębiorstw.

Właśnie między innymi to – bogactwo form i rozwiązań jest ważnym czynnikiem w konkurowaniu krajów Unii Europejskiej na rynkach światowych. Należy zatem sądzić, że tak już teraz, jak i w przyszłości ta forma przedsiębiorstw stanowić będzie źródło gospodarczych sukcesów Europy, a więc i Polski.

W warunkach gospodarki rynkowej oznacza to ogromną konkurencyjność w międzynarodowym współzawodnictwie, z jakim przyjdzie się zmierzyć naszym firmom.

Pamiętajmy jednak że konkurencyjność gospodarki jest wypadkową zarówno zachowań samych przedsiębiorstw, jak i państwa. Czyli uzależnione jest to od wykreowanej przez państwo polityki społeczno – gospodarczej, a także stopnia działań promocyjnych, pozwalających firmom sektora (MŚP) osiągnąć krótko i długookresową konkurencyjność.

W związku z powyższym możemy wymienić że po stronie szans mamy:

  • Powiększy się rynek zbytu przedsiębiorstwa o obszar Unii Europejskiej.
  • Szansa wzrostu sprzedaży.
  • Dostęp do najnowszych technologii przemysłowych.
  • Spadną podatki do poziomu krajów o najniższych stawkach w Unii.
  • Zwiększy się możliwość wyboru dostawców.
  • Wzrosną płace i popyt na produkty przemysłowe.
  • Wzrosną umiejętności techniczne kadry.
  • Firmy uzyskają certyfikaty i autoryzację na Unię Europejską.
  • Możliwość korzystania z Funduszy Strukturalnych w układzie regionalnym.
  • Rozwój produkcji i eksportu, zwiększenie innowacyjności w wyniku kooperacji z przedsiębiorstwami Unii.
  • Możliwość pozyskania brakującego w Polsce kapitału na finansowanie restrukturyzacji i rozwoju przemysłu, drogą do między innymi gwarantowanych przez państwo kredytów udzielanych przez instytucje finansowe Unii Europejskiej.
  • Możliwość dynamicznego rozwoju w Polsce niektórych działów produkcji należących do obszarów wysokiej techniki.
  • Polscy pracownicy uzyskają swobodny dostęp do europejskiego rynku pracy.

Ilekroć mówimy o zagrożeniach to należy wymienić:

  • Spadnie stopa zysku.
  • Zachodni kapitał wykupi najważniejsze polskie sieci dystrybucyjne.
  • Spadnie sprzedaż ze względu na wzrost konkurencyjności i działalność stanie się nieopłacalna.
  • Wzrośnie przewaga wielkiego przemysłu nad małymi i średnimi.
  • Kraje Unii Europejskiej będą w stanie narzucić Polsce niekorzystne rozwiązania finansowe.
  • Wzrośnie uzależnienie od banków europejskich.
  • Wysoki koszt restrukturyzacji, szczególnie przemysłów trudnych (górnictwo, hutnictwo, przemysł obronny).
  • Nastąpi zmniejszenie zatrudnienia w przemyśle.
  • Spadek tempa wzrostu produkcji przemysłowej w relacji do PKB.

Wskaźnik ogólnego zadłużenia dla PTE „DOM”

Działalność gospodarcza przedsiębiorstwa oraz jego zasoby majątku trwałego i obrotowego mogą być finansowane przez angażowane kapitały własne lub obce. Różnokierunkowe rozpoznanie źródeł finansowania, ich struktury oraz w pewnym stopniu efektywności przedstawiają wskaźniki wspomagania finansowego. Jednym z nich jest wskaźnik ogólnego zadłużenia. Stanowi on stosunek ogółu zobowiązań przedsiębiorstwa do całości jego majątku. Obrazuje to poniższy wzór:

zobowiązania

Wskaźnik ogólnego zadłużenia = —————————————

całość aktywów

Wskaźnik ogólnego zadłużenia dla PTE „DOM” za rok 2000 wynosi 0,00087.

W zakresie finansowania majątku znajduje zastosowanie tak zwana złota reguła bilansowa. Zakłada ona, że majątek trwały przedsiębiorstwa powinien być w zasadzie w całości sfinansowany z kapitałów własnych albo z kapitału stałego, czyli z kapitałów własnych powiększonych o zobowiązania długoterminowe.[1] W PTE „DOM” zaledwie 0,00087 % majątku nie jest finansowana z kapitału własnego firmy.

Innym pochodnym wskaźnikiem ogólnego zadłużenia jest wskaźnik relacji zobowiązań do kapitałów własnych. Oblicza się go według wzoru:

całość zobowiązań

Wskaźnik relacji zobowiązań = —————————————

do kapitałów własnych               całość kapitałów własnych

Określa on podstawową zależność strukturalną kapitałów przedsiębiorstwa i możliwość ewentualnego pokrycia zobowiązań własnymi zasobami majątkowymi. Im niższy ten wskaźnik, tym strukturalnie wyższe jest zaangażowanie kapitałów własnych w działalności przedsiębiorstwa.[2]

Wskaźnik relacji zobowiązań do kapitału własnego dla PTE „DOM” za rok 2000 wynosi 0,99997.

[1] T. Domański T., Analiza finansowa przedsiębiorstwa, Warszawa 1993, s.114.

[2] Tamże, s.114.

Analiza działań finansowych PTE „DOM”

Udział akcji w inwestycjach Funduszu jest zmienny i zależny od warunków rynkowych. Fundusz zakłada, iż na początku roku udział akcji w aktywach OFE „DOM” będzie wahał się w granicach 20-30% wartości aktywów ogółem, o ile nie zajdą inne okoliczności, na podstawie których będzie można dokonać korekty wyżej wymienionego parametru. Jednakże „normalne” rozdysponowanie aktywów (występujące gdy względne wahania na rynku akcji, bonów i papierów dłużnych są podobne do trendów historycznych) powinno mieścić się w pewnych granicach ryzyka, o których wspomniano powyżej.[1]

W rzeczywistej alokacji aktywów istnieje możliwość występowania różnic w stosunku do modelowego rozkładu aktywów. Na przykład rynek akcji, charakteryzujący się dużą niestabilnością, może oferować potencjalnie wiele szans. Całkowity udział akcji będzie znaczącym czynnikiem wpływającym na efektywność działalności Funduszu.

Poniżej zostaną przedstawione zakresy możliwej alokacji aktywów w najważniejszych elementach portfela: akcje spółek notowanych na regulowanym rynku giełdowym od 10 do 30% wartości aktywów, akcje spółek notowanych na regulowanym rynku poza giełdowym oraz nie dopuszczone do publicznego obrotu od 0 do 10% wartości aktywów, akcje NFI od 0 do 10% wartości aktywów, papiery dłużne emitowane przez Skarb Państwa lub Narodowy Bank Polski od 30 do 90% wartości aktywów, depozyty bankowe i bankowe papiery wartościowe od 0 do 20% wartości aktywów, pozostałe papiery dłużne, certyfikaty, jednostki uczestnictwa i inne od 0 do 25% wartości aktywów, zagraniczne akcje od 0 do 5% wartości aktywów.

Taktyczna alokacja aktywów (lub ustalenie czasu dla zmian na rynku) są szczególnie trudne do realizacji na rynkach będących w fazie rozwoju. Przyczynami tego są:

  • relatywnie niedługa egzystencja rynku akcji, bonów, obligacji i innych papierów wartościowych i praw majątkowych, w związku z czym trudno jest określić przykładowe zachowania i trendy wieloletnie (tradycyjne taktyczne techniki alokacji aktywów mogą, być nieodpowiednie i będą wymagać odpowiednich adaptacji)
  • zagraniczni inwestorzy mają bardzo duży wpływ na rynek powodując często gwałtowne ruchy cen; podchodzą oni bowiem do tych wahań z perspektywy porównań do sytuacji globalnej lub regionalnej
  • zagadnienia zarządzania płynnością mogą utrudniać przyjęcie alokacji aktywów, aktualne kursy walut będą jednym z najważniejszych czynników decydujących o proporcjach aktywów zagranicznych.

Pomimo tego alokacja aktywów musi być elastyczna. Podłożem zmian w taktycznej alokacji aktywów są:

  • zmiany w sytuacji makroekonomicznej, szczególnie dotyczące zmian stóp procentowych i kursów walut
  • zmiany w postrzeganiu naszego rynku przez głównych zagranicznych (szczególnie amerykańskich i zachodnioeuropejskich) inwestorów
  • nagłe zmiany w cenach akcji, które nie mają podstaw w fundamentalnych zmianach w firmie
  • nagłe zmiany na innych rynkach kapitałowych, których perturbacje oddziałują na polski rynek kapitałowy.[2]

Zarządzający aktywami mają wszakże na uwadze horyzont czasowy OFE „DOM” i w związku z powyższym dokonywane inwestycje są silnie zdeterminowane czynnikiem długofalowości. Oznacza to, iż zarządzający w swych decyzjach poszczególne inwestycje rozpatrują w kontekście pozytywnej analizy fundamentalnej z pominięciem do pewnego stopnia czynnika wpływu spekulacji.

Niezwykle istotne jest analizowanie ryzyka związanego z wyborem poszczególnych instrumentów finansowych. O ile w przypadku papierów wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa lub Narodowy Bank Polski albo poręczanych przez wyżej wymienionych ryzyko związane z inwestowaniem traktowane jest jako minimalne, o tyle w przypadku inwestycji w akcje ryzyko to ma wymiar znacznie większy. Stąd też OFE „DOM” przywiązuje wielką wagę do procesu profesjonalnego inwestowania i wcześniejszego przygotowania decyzji inwestycyjnych czyli aktywnego procesu selekcji akcji. Akcje są bowiem instrumentem dającym potencjalnie duże zyski, lecz charakteryzującym się jednocześnie dużą zmiennością cenową, a tym samym mającym poważny wpływ na cenę jednostki rozrachunkowej Funduszu.

Wychodząc z założenia, iż Fundusz inwestuje w długim horyzoncie czasowym oraz biorąc pod uwagę teoretyczny potencjał wzrostowy tkwiący w akcjach, zarządzający aktywami OFE „DOM”, mając na względzie interes Członków Funduszu, inwestują w instrumenty finansowe o podwyższonym stopniu ryzyka jakimi są akcje spółek.

[1] Opis ryzyka inwestycyjnego przyjętej polityki inwestycyjnej OFE „DOM”.

[2] Strategia inwestycyjna PTE „DOM” na rok 2000.

Możliwość realizacji zamierzeń inwestycyjnych

Zarząd PKN uważa, iż przedstawione poniżej zamierzenia inwestycyjne zostaną zrealizowane, a środki, jakie będą generowane z działalności operacyjnej, oraz środki zewnętrzne, jakie może uzyskać PKN, są wystarczające dla sfinansowania tych inwestycji. Ostateczna decyzja w sprawie opcji petrochemicznej jest spodziewana w roku 2000, zależnie od uwarunkowań opisanych powyżej. Jednym z głównych czynników uwiarygodniających plany Zarządu jest wysoka zdolność kredytowa Grupy. Wskaźnik zadłużenia netto kapitałów wynosił 19 % na koniec 1998 r. Według scenariusza Zarządu (opartego na planowanych nakładach inwestycyjnych) może on wzrosnąć powyżej 30 % w roku 2000, a następnie zmaleć, podczas gdy w chwili obecnej Zarząd PKN uznaje za dopuszczalny wskaźnik długu netto do kapitałów własnych na poziomie nie przekraczającym 50 %.

Dla porównania tabela poniższa przedstawia wartość tego wskaźnika dla głównych europejskich zintegrowanych spółek naftowych na koniec 1998 r [8, s. 211].

Tabela 9. Wskaźniki zadłużenia netto kapitałów.

BP Amoco                                                                                               32%

ENI                                                                                                          54%

Elf                                                                                                             43%

RD Shell                                                                                                   24%

Repsol                                                                                                      62%

TotalFina                                                                                                 51%

CEPSA                                                                                                    58%

Hellenic Petroleum                                                                                 13%

MOL                                                                                                        48%

OMV                                                                                                       37%

Źródło: Raporty roczne spółek

Teoria portfela i zarządzanie portfelem

Ten dział w swej klasycznej postaci dotyczy inwestowania w instrumenty finansowe, jednakże idee mogą być przeniesione np. na wybór przez spółkę strategii produkcyjnej. Teoria portfela zajmuje się wyborem takiego zestawu instrumentów finansowych, które dają jak najwyższy dochód, a jednocześnie obarczone są jak najmniejszym ryzykiem. Wybór portfela inwestycyjnego jest przeto zagadnieniem podejmowania decyzji w warunkach niepewności.

W tym dziale rozpatruje się również zarządzanie portfelem inwestora. Oprócz zastosowania rezultatów teorii portfela ważne znaczenie ma tu określenie profilu inwestora, w szczególności jego skłonność do ryzyka; wprowadza się tu zatem elementy analizy psychologicznej.

Analiza papierów wartościowych

W analizie papierów wartościowych wyróżnia się trzy odrębne podejścia, którymi są:

  • analiza fundamentalna; w jej ramach dokonuje się m.in. określenia wartości „wewnętrznej” akcji (lub innego papieru wartościowego);
  • analiza techniczna; jest to analiza – za pomocą wykresów lub prostych wskaźników ilościowych –kursów papierów wartościowych w przeszłości;
  • statystyczna analiza dochodu i ryzyka papierów wartościowych.

Metody oceny efektywności inwestycji

Powyższe uwarunkowania sprawiają, że maksymalizacja zysku, stanowiąca podstawowe kryterium wyboru dla decyzji krótkookresowych, w przypadku decyzji inwestycyjnych takiego kryterium nie stanowi, a jest jedynie kryterium pomocniczym. Potrzeba uwzględniania w tych decyzjach czynników czasu i ryzyka, skłania do przyjęcia jako kryterium oceny przedsięwzięć inwestycyjnych raczej optymalizacji zysku, która zagwarantuje rozwój firmy w dłuższym horyzoncie czasowym i powiększy jej wartość. Opłacalna będzie więc realizacja tych przedsięwzięć, które podnoszą wartość firmy, a więc zapewniają jej rozwój w przyszłości.

Koniecznym warunkiem właściwego funkcjonowania rachunku ekonomicznego, opartego na kryterium wartości firmy, jest istnienie w gospodarce przejrzystych stosunków własnościowych. Wartość przedsiębiorstwa może bowiem być przedmiotem maksymalizacji tylko wtedy, gdy można w sposób nie budzący wątpliwości zidentyfikować jego właściciela, który jest zainteresowany powiększeniem swojego stanu posiadania i ma możliwość obrony własnych interesów [2, s. 9].

Wyznaczanie odpowiedniego kryterium oceny przedsięwzięć oraz zastosowanie właściwych metod rachunku opłacalności, przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych, pozwala wytyczyć prawidłowe kierunki rozwoju firmy, gwarantujące maksymalizację jej wartości. Wykorzystanie tych metod wymaga jednak, w pierwszej kolejności, opracowania prognozy przepływów pieniężnych charakteryzujących badane przedsięwzięcia rozwojowe w poszczególnych latach ich realizacji i funkcjonowania.