Miesięczne archiwum: Styczeń 2020

Bilans

Bilans przedsiębiorstwa jest sprawozdaniem statystycznym, które zawiera

poszczególne składniki majątku przedsiębiorstwa oraz źródła jego finansowania. Sporządzany jest na określony dzień (zwany moment bilansowym), przedstawia, więc stan zasobów będących w posiadaniu firmy. Uznany on został jako podstawowe sprawozdanie finansowe. W sposób uproszczony przedstawia to poniższe zestawienie:

Tabela 3. Uproszczone zestawienie bilansu

AKTYWA PASYWA
MAJĄTEK TRWAŁY KAPITAŁ WŁASNY

REZERWY

MAJĄTEK OBROTOWY

ROZLICZENIA MIĘDZYOKRSOWE CZYNNE

ZOBOWIĄZANIA DŁUGOTERMINOWE

ZOBOWIĄZANIA KRÓTKOTERMINOWE

ROZLICZENIA MIĘDZYOKRSOWE BIERNE

PRZYCHODY PRZYSZŁYCH OKRESÓW

AKTYWA OGÓŁEM PASYWA OGÓŁEM

ŹRÓDŁO: Opracowanie własne

Za szczególną cechę bilansu można uznać, że wykazany stan końcowy staje się równocześnie stanem początkowym w bilansie otwarcia w następnym okresie obrachunkowym. Układ bilans prezentuje tabela 4:

Tabela 4. Struktura bilansu

AKTYWA PASYWA
A.   Majątek trwały

I. Wartości niematerialne i prawne

1. Koszty organizacji poniesione przy

założeniu lub późniejszym

rozszerzeniu spółki akcyjnej

2. Koszty prac rozwojowych

3. Wartość firmy

4. Inne wartości niematerialne i prawne

5. Zaliczki na poczet wartości

niematerialnych i prawnych

II. Rzeczowy majątek trwały

1. Grunty własne

2. Budynki i budowle

3. Urządzenia techniczne i maszyny

4. Środki transportu

5. Pozostałe środki trwałe

6. Inwestycje rozpoczęte

7. Zaliczki na poczet inwestycji

III. Finansowy majątek trwały

1. Udziały i akcje

2. Papiery wartościowe

3. Udzielone pożyczki długoterminowe

4. Inne składniki majątku trwałego

IV. Należności długoterminowe

B.   Majątek obrotowy

I. Zapasy

1. Materiały

2. Półprodukty i produkty w toku

3. Produkty gotowe

4. Towary

5. Zaliczki na poczet dostaw

II. Należności i roszczenia

1. Należności z tytułu dostaw i usług

2. Należności z tytułu podatków

3. Należności wewnątrzzakładowe

4. Pozostałe należności

5. Należności sądowe

III. Papiery wartościowe przeznaczone do

obrotu

1. Udziały lub akcje własne do zbycia

2. Inne papiery wartościowe

IV. Środki pieniężne

1. Środki pieniężne w kasie

2. Środki pieniężne w banku

3. Inne środki pieniężne (weksle, czeki)

C.   Rozliczenia międzyokresowe

1.Czynne rozliczenia   międzyokresowe

2. Inne rozliczenia międzyokresowe

A.   Kapitał (fundusz) własny

I. Kapitał (fundusz) podstawowy

II. Należne, lecz nie wniesione wkłady na

poczet kapitału podstawowego

(wielkość ujemna)

III. Kapitał (fundusz) zapasowy

1. Ze sprzedaży akcji powyżej ich

wartości nominalnej

2. Tworzony ustawowo

3. Tworzony zgodnie ze statutem lub

umową

4. Z dopłat wspólników

5. Inny

IV. Kapitał (fundusz) rezerwowy z

aktualizacji wyceny

V. Pozostałe kapitały (fundusze)

rezerwowe

VI. Nie podzielony wynik z lat ubiegłych

1. Zysk (wielkość dodatnia)

2. Strata (wielkość ujemna)

VII. Wynik finansowy netto roku

obrotowego

1. Zysk netto (wielkość dodatnia)

2. Strata netto (wielkość ujemna)

3. Odpisy z wyniku finansowego

bieżącego roku obrotowego

B.   Rezerwy

1. Rezerwy na podatek dochodowy

2. Pozostałe rezerwy

C.   Zobowiązania długoterminowe

1. Długoterminowe pożyczki, obligacje i

inne papiery wartościowe

2. Długoterminowe kredyty bankowe

3. Pozostałe zobowiązania

długoterminowe

D.   Zobowiązania krótkoterminowe i fundusze specjalne

I. Zobowiązania krótkoterminowe

1. Pożyczki, obligacje i papiery

wartościowe

2. Kredyty bankowe

3. Zaliczki otrzymane na poczet dostaw

4. Zobowiązania z tytułu dostaw

5. Zobowiązania wekslowe

6. Zobowiązania z tytułu podatków,

ceł, ubezpieczeń społecznych

7.Zobowiązania z tytułu wynagrodzeń

8.Zobowiązania wewnątrzzakładowe

9. Pozostałe zobowiązania

krótkoterminowe

II. Fundusze specjalne

E.    Rozliczenia międzyokresowe i przychody przyszłych okresów

1. Bierne rozliczenia międzyokresowe

2. Przychody przyszłych okresów

SUMA AKTYWÓW SUMA PASYWÓW

ŹRÓDŁO: Z. Kołaczyk – „Rachunkowość przedsiębiorstw”, Wydawnictwo eMPi2, Poznań1997, s.94.

W polskiej praktyce księgowej majątek przedsiębiorstwa przyjęto nazywać „aktywami”, a źródła finansowania tego majątku  „pasywami”. Aktywa wykazane są po lewej stronie bilansu natomiast pasywa, po jego prawej stronie. Zarówno strona aktywów jak i pasywów są uporządkowane w pewien sposób, aktywa według stopnia płynności, tzn. możliwości zamiany poszczególnych składników majątku na środki pieniężne, pasywa według terminu wymagalności. System podwójnego zapisu księgowego, na którym opiera się konta, sprawia, że dla każdego składnika pasywów, tworzy się korespondujący z nim składnik aktywów[1].

Aktywa to różnego rodzaju składniki majątkowe, różniące się między sobą postacią, cechami fizycznymi i użytkowymi, okresem eksploatacji i stopniem zużycia. Zasób majątku zależy od charakteru i rozmiarów działalności podmiotu gospodarczego. W aktywach figurują składniki majątku, które przedstawiają wartość gospodarczą[2].

Natomiast pasywa są to zobowiązania spółki wobec właścicieli, którzy zainwestowali w tę spółkę pieniądze kupując jej akcje oraz wobec jej wierzycieli. Udzielają one odpowiedzi na pytanie: kto, w jakim charakterze i w jakiej wysokości ma prawo do majątku firmy. Pasywa to kapitał własny i obcy.


[1] J. Ellis, D. Williams, Strategia przedsiębiorstwa a analiza finansowa, Fundacja Rozwoju Rachunkowości w Polsce, Warszawa 1997, s. 162.

[2] A. Malewicz, Rachunkowość i finanse, Polska Fundacja Promocji Kadr, Bytom 1999, s. 27.