Miesięczne archiwum: Sierpień 2012

Metoda porównań

W analizie porównawczej ogólna metoda porównań może występować w kilku odmianach. Dzieje się tak ze względu na zróżnicowanie bazy porównawczej oraz z odmiennych kierunków porównawczego podstawienia wskaźników ekonomicznych. Wyróżnia się trzy kierunki badania wskaźników (danych liczbowych):

–         porównania ze wskaźnikami postulowanymi (tzw. porównania z planem),

–         porównanie ze wskaźnikami okresów ubiegłych lub przyszłych (tzw. porównania w czasie),

–         porównania ze wskaźnikami innych jednostek gospodarczych (tzw. porównania w przestrzeni).[1]

Celem analizy przyczynowej, która jest pogłębionym etapem badania wskaźników ekonomicznych jest w szczególności:

–         określenie czynników oddziaływujących na objęty badaniem wskaźnik ekonomiczny,

–         obliczenie wielkości wpływu poszczególnych czynników na odchylenia wynikające z uprzednich porównań.[2]

Obliczanie wpływu poszczególnych czynników na badanie odchylenia wskaźników ekonomicznych prowadzi do przekształcenia odchylenia ogólnego w kilka odchyleń cząstkowych. Suma tych odchyleń cząstkowych powinna tworzyć odchylenie ogólne. Zależnie od sposobu obliczania wpływu tych czynników na odchylenie ogólne wyróżnić można szereg szczegółowych metod analizy przyczynowej.

Analiza działalności przedsiębiorstwa w warunkach gospodarki rynkowej obejmuje:

–         analizę otoczenia przedsiębiorstwa,

–         analizę ekonomiczną.[3]


[1] L.Bednarski, op. cit., s.17.

[2] Ibidem, s.22.

[3] M.Sierpińska, T.Jachna, Ocena przedsiębiorstwa według standardów światowych, Warszawa 1993, s.11.

Rodzaje analiz

Biorąc pod uwagę stopień rozwinięcia metod analizy w przeprowadzanym badaniu przedmiotu, wyróżnić można:

–   analizę elementarną, która obejmuje rozłożenie badanego przedmiotu na elementy bez ustalania wzajemnych związków,

–         analizę funkcyjną, która uwzględnia związki między składnikami badanego przedmiotu,

–         analizę logiczną, która uwzględnia logiczne stosunki składników badanego przedmiotu.[1]

Biorąc pod uwagę tok analizy można wyróżnić:

–         analizę dedukcyjną, w której przechodzi się od skutków do przyczyn,

–         analizę indukcyjną, w której najpierw rozpatruje się zjawiska szczegółowe, a następnie przechodzi do zjawisk bardziej złożonych.[2]

Biorąc pod uwagę różny stopień pogłębienia badania wskaźników, wyodrębnia się:

–         analizę porównawczą, która polega na określeniu bezpośrednich związków kształtujących się między wskaźnikami ekonomicznymi, co pozwala na ustalenie odchyleń oraz dokonanie na ich podstawie ogólnej oceny;

–         analizę przyczynową, która polega na ustaleniu odpowiednio wyizolowanych czynników, które pociągnęły za sobą określone uprzednio odchylenia, oraz stopnia intensywności ich oddziaływania.[3]


[1] L. Bednarski, Analiza finansowa w przedsiębiorstwie, PWE, Warszawa 2002, s.15.

[2] Ibidem, s.15.

[3] Ibidem, s.16.