Miesięczne archiwum: Czerwiec 2012

Sytuacja finansowa firmy

Szczególne zainteresowanie sytuacją finansową firmy wykazują też banki przy udzielaniu kredytów. Dokonują one szczegółowej oceny tej sytuacji również w czasie wykorzystania kredytów przez przedsiębiorstwo, dążąc do określenia potencjalnej możliwości terminowego regulowania zobowiązań przez dłużnika. W razie pogorszenia sytuacji finansowej dłużnika banki ograniczają kredyt, zwiększają stopę ich oprocentowania, a nawet mogą żądać przedterminowej spłaty kredytu.

Analizę finansową przedsiębiorstwa wykorzystują również firmy ubezpieczeniowe w przypadku przejmowania ryzyka niewypłacalności odbiorców firmy. W ocenę sytuacji finansowej wnikają władze skarbowe przy rozpatrywaniu wniosków o odroczenie płatności podatków.[1]

Ogólnie biorąc, ocena sytuacji finansowej firmy dokonywana jest w różne skali oraz z różnych punktów widzenia przez jej otoczenie i stanowi podstawowy element standingu przedsiębiorstwa, czyli jego pozycji konkurencyjnej, wiarygodności i siły ekonomicznej na rynku.


[1] W. Bień, po. cit., s. 80.

Inwestowanie

Inwestowanie jest procesem gospodarczym, który podlega sterowaniu ekonomicznemu, podobnie jak wszystkie inne procesy związane z działalnością przedsiębiorstwa. Sterowanie inwestycjami ma na celu określenie, jakie rodzaje nakładów inwestycyjnych należy ponieść. Jest to zatem proces identyfikowania, planowania, oceniania i finansowania głównych projektów inwestycyjnych przedsiębiorstwa. Inwestycje są niezwykle ważne z następujących powodów: ogrom ponoszonych nakładów, długotrwałości procesu, wpływu na przyszły stan przedsiębiorstwa. Dlatego wymagają one szczególnie ostrożnych, systematycznych analiz. Na rozwiązanie problemów inwestycyjnych składają się następujące elementy:

  • określenie potrzeb przedsiębiorstwa, których zaspokojenie wymaga zastosowania procesu inwestycyjnego,
  • określenie inwestycyjnych możliwości przedsiębiorstwa w odniesieniu do sformułowanych potrzeb,
  • zebranie stosownych informacji dotyczących poszczególnych możliwości w celu przeprowadzenia ich oceny,
  •  określenie metod oceny projektów inwestycyjnych,
  • dokonanie obliczeń przy zastosowaniu wybranych metod rachunku,
  • określenie kryteriów, według których dany projekt inwestycyjny ma być zaakceptowany,
  • wskazanie projektów inwestycyjnych, spełniających przyjęte kryteria,
  • szczegółowe określenie środków finansowania wybranych projektów,
  • finansowanie przyjętych projektów inwestycyjnych zgodnie z planem,
  • systematyczny nadzór nad realizacją projektu inwestycyjnego aż do rozpoczęcia eksploatacji.

Efektem procesu inwestycyjnego jest zmiana możliwości przedsiębiorstwa w zakresie technicznym i finansowym. Efekt ten zależy między innymi od: wyboru projektu inwestycyjnego, poniesionych kosztów inwestycyjnych oraz osiąganych dochodów z realizacji projektu.[1]

Jak wynika z powyższego działalność przedsiębiorstw nastawiona jest głównie na osiąganie wymierzonych wyników pieniężnych. Jest to związane z podejmowaniem odpowiednich decyzji finansowych, które powinny być oparte na różnego rodzaju rachunkach i wyliczeniach. Poprawność decyzji finansowych jest więc uwarunkowana poprawnością rachunków, które je poprzedzają. Nieodpowiednio sporządzane rachunki mogą mieć groźne następstwa, na przykład w postaci bankructwa firmy czy utraty znacznej części kapitału. Dlatego też poznanie i przyswojenie sobie poprawnej metodologii sporządzonych rachunków finansowych jest niezbędny, elementem w prowadzeniu i zarządzaniu firmą.


[1] M. Dobija, Rachunkowość zarządcza i controlling, Warszawa 1999, s. 68-69.

Proces zarządzania finansami przedsiębiorstwa

Proces zarządzania finansami przedsiębiorstwa obejmuje dwie zasadnicze sfery i sprowadza się do konieczności dwóch grup decyzji: decyzji inwestycyjnych i decyzji finansowych. Decyzje inwestycyjne dotyczą kształtowania wielkości i struktury aktywów niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej. Istotą ich jest wykorzystywanie kapitału. Decyzje finansowe dotyczą z kolei źródeł finansowania tych aktów, w szczególności ich rozmiarów, rodzajów i struktury. Są to więc decyzje o pozyskaniu kapitału.[1]

Proces zarządzania finansami firmy jako proces decyzyjny rozpoczyna się od sformułowania potrzeb w zakresie zmian i struktury aktywów. Te zamierzenia są następnie konfrontowane z możliwościami i warunkami ich sfinansowania, w tym także z możliwościami i warunkami pozyskiwania nowych źródeł finansowania. W wyniku tej konfrontacji może być podjęta pozytywna lub negatywna decyzja o inwestowaniu w zależności od możliwości ich sfinansowania kapitałem oraz od relacji pomiędzy kosztem tego kapitału a uzyskanymi efektami.


[1] J. Czekaj, Z. Dresler, Zarządzanie finansami przedsiębiorstw, Warszawa 1999, s. 14.

Zadania właścicieli i zarządów firm

W gospodarce rynkowej firmy chcące utrzymać się na rynku muszą dążyć do pomnażania zaangażowanego majątku. Jest to element dynamizujący gospodarkę. Wynika z tego, że podstawowym celem działalności przedsiębiorstw powinno być maksymalizowanie finansowej korzyści właściciela, co oznacza pomnożenie jego majątku. System zasilania w środki finansowe powinien być oparty głównie na samofinansowaniu się. Określenie strategii przedsiębiorstwa i jego realizacja gwarantuje osiągnięcie celu gospodarowania, jakim jest maksymalizacja zysku. Dlatego do zadań właścicieli i zarządów firm należą:

  • poszukiwanie możliwości zbytu wystarczająco dużych, aby być konkurencyjnym,
  • zapewnienie wysokiej jakości produkcji i usług w stosunku do popytu,
  • dysponowanie wykwalifikowanym potencjałem ludzkim i dbanie o podnoszenie kwalifikacji przez ciągłe szkolenie,
  • wykorzystanie [potencjału materialnego przy najlepszych warunkach wydajnościowych,
  • posiadanie skutecznej organizacji wewnętrznej i zarządczej.[1]

Podmioty gospodarcze działające w warunkach gospodarki rynkowej mogą utrzymać się na rynku tylko wówczas, gdy będą w pełni stosowały zasadę racjonalnego gospodarowania w kategoriach techniczno-gospodarczych i mikroekonomicznych. Racjonalność mikroekonomiczna jest przede wszystkim racjonalnością przedsiębiorcy, którego celem jest wprawdzie produkcja, ale kryterium wyboru kwota zysku. Wzrost wartości rynkowej przedsiębiorstwa prowadzi do zwiększenia stanu posiadania jego właścicieli. Zarządzanie finansami firmy jest więc jednym z głównych sposobów realizacji celów przedsiębiorstwa.


[1] T. Waśniewski, Analiza finansowa przedsiębiorstwa, Warszawa 1993, s. 5.

Wynik finansowy przedsiębiorstwa

Wynik finansowy jest jednym z podstawowych kryteriów oceny efektywności pracy przedsiębiorstwa.

Ustalając wynik finansowy, należy pamiętać o kilku zasadach rachunkowości, a w szczególności o zasadzie memoriałowej, zasadzie periodyzacji, zasadzie współmierności i zasadzie ostrożności.

Zgodnie z zasadą memoriałową przychody i koszty należy ujmować w danym okresie, niezależnie od momentu uzyskania wpływów lub poniesienia wydatków pieniężnych. Ustalony w ten sposób wynik finansowy informuje tylko o rentowności lub deficytowości firmy. Zważywszy, iż wynik ten nie określa jej płynności finansowej, czyli zdolności do regulacji zobowiązań, do podejmowania decyzji ekonomicznych, celowe może być sporządzenie sprawozdania z przepływu środków pieniężnych (cash flow).

Wg zasady periodyzacji zachodzące w firmie operacje gospodarcze należy ewidencjonować w przekroju miesięcy i lat obrotowych. Oznacza to, że w ciągu roku, zwłaszcza zaś na koniec roku obrotowego, powinno się stosować rozliczenia międzyokresowe kosztów i przychodów przyszłych okresów.

Wiąże się z tym zasada współmierności kosztów i przychodów. Zgodnie z tą zasadą przychodom powinny być przyporządkowane tylko te koszty, które ich dotyczą, a nie ogólna suma kosztów firmy.

Czwartą, ważną zasadą jest zasada ostrożnej wyceny. Opiera się ona na pesymistycznym podejściu do wielkości wyniku finansowego.[1]

Bezwzględna kwota wyniku finansowego jest odzwierciedleniem efektywności gospodarowania. Zysk jest efektem właściwej polityki finansowej, strata sygnałem błędnego gospodarowania. Przeanalizowanie wyniku finansowego z jednego roku nie daje jednak prawidłowego obrazu pozycji finansowej jednostki gospodarczej. Aby wyciągnąć właściwe wnioski należy prześledzić tendencje kształtowania się wyniku finansowego na przestrzeni kilku lat. Niezbędne jest także uwzględnianie czynników mogących mieć wpływ na znie-kształcenie poziomu wyniku finansowego w badanym przedziale czasowym.

Prawidłowe ustalenie wyniku wymaga kompletnego ujęcia niezależnie od daty zapłaty wszelkich osiągniętych i przypadających na rzecz jednostki lub obciążających ją za dany rok sprawozdawczy:

1)      przychodów ze sprzedaży i innych przychodów oraz kosztów ich uzyskania,

2)      dotacji przedmiotowych, podatku obrotowego i innych obciążeń przychodów,

3)      strat nadzwyczajnych i zrealizowanych zysków nadzwyczajnych,

4)      zapewnienia współmierności przychodów i kosztów ich uzyskania oraz uwzględnienia przewidywanego ryzyka gospodarczego,

5)      uwzględnienia zmniejszających wynik finansowy podatków obligatoryjnych.[2]

Struktura wyniku finansowego pozwala na oddzielenie wyniku stanowiącego rezultat normalnej działalności przedsiębiorstwa od wyniku przypadkowego niezależnego od jed-nostki. Analiza pozycji, które złożyły się na strukturę wyniku nadzwyczajnego z uwzglę-dnieniem strat nadzwyczajnych, w szczególności tych wynikających z niegospodarności pozwala na ustalenie błędów, które wyniknęły z niewłaściwych decyzji, a których można było uniknąć.



[1] T. Kiziukiewicz, K. Sawicki, Rachunkowość małych firm, PWE, Warszawa 1998, s.218.

[2] Z. Sobczak, W. Janik, Księgowość, Wydawnictwa Uczelniane Politechniki Lubelskiej, Lublin 1993, s.120.